أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

188

قانون ( فارسى )

مىدانى ! اگر سبب حبس شدن بول يا دشوار آمدن بول حالت تشنجى ماهيچه باشد ، داروهاى معالج در حالت تشنجى را استعمال كن ، كه در بحث از علاج فالج ذكر شده‌اند . اگر سبب حبس شدن بول يا دشوار آمدن بول از سوء مزاج سرد باشد ، در معالجه‌اش روغنهاى گرم و معجونهاى گرم را استعمال كن ، كه اين جنس از روغنها و معجونها را خوب مىشناسى ! دارويى تركيبى هست كه در علاج بند آمدن بول از اثر سوء مزاج سرد و بند آمدن بول از اثر حالت فالج بسيار سودمند است . تركيب اين دارو به قرار زير است : نسخه : چلغوز كبوتر وحشى ( بيابانى ) به وزن نيم درهم را در بول كودك شيرخوار حل كنند و بيمار بخورد ، بول باز مىشود و فرو مىريزد . نسخهء ديگر : مدفوع موش به وزن يك مثقال در آب‌پز شبت حل شود و بيمار بخورد . يا هريك از اين دو دارو با موميا قاطى شوند و مخلوط حاصل مايهء تزريق شود و يا چينه‌دان بزرگ لاشخور - كه خشكيده باشد - با نمك هندى و آب گرم تناول شود . همچنين اگر روغن سنبل رومى با آب گرم تناول شود ، خوب است . يا صمغ انگدان به وزن دو دانگ در شير الاغ حل شود و بيمار بخورد ؛ كه اين دارو در علاج بند آمدن بول كه از اثر خلط غليظ باشد نيز بهره‌رسان است . اگر حبس شدن بول از اثر گرمازدگى دستگاه بول باشد ، علاجش با بزرهاى سردمزاج است . بزر كاهو با شراب مخلوط با آب يا بزر كاهو با آب انار ترش تناول شود . اگر حبس شدن يا دشوار آمدن بول سببش ضربت خوردن و بر زمين افتادن است و در مثانه احساس درد بود و مثانه ورم كرده باشد يا ورم نكرده باشد ولى احساس شود كه مثانه كمى از جاى خود تكان خورده است ، اوّل بايد بيمار را رگ زد بعدا داروهاى سستىبخش ميانگين در تأثيربخشى را استعمال كرد . بيمار را در آبزن مخلوط با داروهاى سستىبخش بنشان و وادارش كن كه زوركى بشاشد . اگر ديدى كه خون زياد شاشيد ، خون را وسيله قرص كهربا و انگم درخت گردو بند آور ! اگر بيم آن داشتى كه خون در مثانه لخته شود ، علاج خون لخته شدن در مثانه را به كار ببر ! و اگر تشخيص دادى كه خون لخته شده سبب راه‌بندان در مثانه شده است ، علاج راه‌بندان از اثر خون لخته شده را - كه سابقا ياد گرفته‌اى - استعمال كن ! اگر سبب حبس بول باد پيچ خورده و بند آمده در مثانه بود ، علاج باد مثانه را به كار ببر ! اگر سبب بند آمدن بول درد شديد است و انسان از اثر دردى كه از دفع بول رخ مىدهد بول را حبس مىكند ، دستور علاجش چند مرحله دارد : ابتدا داروى مخدر به بيمار تزريق كن كه درد تسكين يابد و داروى ادرارآور بخورد كه بول را ريزش دهد . آنگاه داروهاى علاج قرحه يا غذاى روبراه كردن بول تندمزاج آزاردهنده را سفارش كن !