أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

176

قانون ( فارسى )

فصل سوم سوزش ادرار سبب احساس سوزش موارد زير است : 1 - مادهء بول تندمزاج و بوركى است و سبب اين تندمزاجى و بوركى بودن سوء مزاج است . 2 - از بين رفتن مادهء بايسته ، براى تعديل و روبراه كردن مادهء بول است . منظور از اين ماده تعديل‌كنندهء مزاج بول ، رطوبتى است كه در گوشت غده‌اى - كه در آن سامان است - غذادهنده مىباشد . اين مادهء رطوبى بر مجراى بول مىگذرد و بر آن مىچسبد و زير پوشش خود قرار مىدهد . اگر اين ماده از بين رفت ، جايى كه از آن مىگذشت و بر آن مىچسبيد بدون پوشندهء چسبناك مىماند و مادهء لزج داخل بول نيز از بين مىرود و كار روبراه كردن و به اعتدال آوردن بول تعطيل مىشود . - اين مادهء رطوبى كه چنين عمل خير و نكوكارانه‌اى را انجام مىدهد ، سبب از بين رفتنش چيست ؟ 1 - يا گناه به گردن جماع است ؛ زيرا اين مادهء رطوبى اكثرا و به حدّ زياد همراه آب پشت جماع كننده بيرون مىآيد و اگر كسى زياد جماع كند و به سوزش بول مبتلا شود هيچ عجيب نيست . 2 - يا بيماريهاى گدازندهء بدن سبب از بين رفتن اين مادهء رطوبى مىشوند . 3 - ممكن است گرى يا قرحه‌اى در گدار بول نزديك به ذكر باشد و سبب سوزش بول شود . اگر حالت اوّل است ، يعنى بول تندمزاج و بوركى است همان تندى بول نشان آن است و با بول ريم و چرك زخم مشاهده نمىشود . اگر حالت دوم است يعنى سوزش بول از اثر قرحه و گرى در مجاورت ذكر است ، وجود ريم و چرك با بول نشانهء آن است . بسيار رخ مىدهد كه حالت اوّل سبب بروز حالت دوم شود - كه اين را سابقا شرح داديم و دانستى - پس حالت اوّل كه عبارت از تندمزاجى و بوركى بودن بول است ، پيش درآمدى براى حالت دوم يعنى ايجاد قرحه و گرى در گدار بول نزديك به آلت بول ريز به شمار مىآيد ؛ همچنانكه اسهال صفرائى مقدمهء ايجاد قرحهء روده‌ها مىشود . علاج سوزش ادرار اگر سوزش ادرار همراه ريم و خون است علاجش همان علاج قرحهء مثانه و اطراف مثانه است كه از شرح آن فراغت يافتيم . داروى تركيبى زير در علاج سوزش بول بسيار خوب است . نسخه : بزر خربزه ، بزر خيار و تخم كدو از هريك به وزن بيست درهم ، كندر ، صمغ عربى ، خون سياوشان از هريك به وزن ده درهم ، افيون به وزن سه درهم ، بزر كرفس به وزن يك درهم . همه را درهم بسرش و