فصل ششم سنگ كليه - چرا و چگونه سنگ در كليه يا در مثانه پيدا مىشود ؟ - در پديد آمدن مادهء سنگى در كليه يا در مثانه دو عامل موجود است : 1 - چگونه مزاج ماده كه براى سخت شدن و به سنگ تبديل شدن آمادگى دارد . 2 - سببى از خارج و خارج از ماده كه بر مادهء قابل سنگ شدن اثر مىگذارد و آن را به سنگ تبديل مىكند . موادّى كه براى سنگ شدن در كليه و مثانه آمادگى دارند عبارتند از : 1 - مادهء مرطوب لزج و غليظ بلغمى . 2 - مادهء ريم و چرك غليظ . 3 - خون كه در ورم دمل شده جمع مىآيد . كه اين حالت به‌ندرت رخ مىدهد . سبب خارج از ماده كه مادهء آمادهء سنگ شدن را سنگ مىكند ، حرارت ما فوق حالت طبيعى است . - به وجود آمدن و توليد شدن مادهء آمادهء سنگ شدن - كه گفتيم مادهء بلغمى غليظ و تر و لزج يا ريم و غيره است - از چيست ؟ - در اينجا دو سبب هست . 1 - مادهء اصلى كه اين مادهء آمادهء سنگ شدن از آن سرچشمه دارد . 2 - حالتى كه ماده را حبس كرده و نگه مىدارد تا به مرور زمان سخت و سنگى مىشود . مادهء اصلى و اساسى كه چنين مادهء آماده براى سنگ شدن را به وجود مىآورد ، غذاى غليظ است . غذاهايى مانند : انواع شير حيوان و بويژه شير بندآمده و پنير تازه و تر . گوشت غليظ پرنده‌هاى درشت كه در كنار مردابها و بيشه‌زارها زندگى مىكنند . گوشت شتر ، گوشت گاو ، گوشت تگه ( بز نر ) ، گوشت غليظ شكار ، گوشت غليظ ماهى ، سرخ شده‌ها در تابه به‌طور عموم ، نان نابرشته ، نانى كه گندمش داراى خاصيت لزجى باشد ، نانى كه از خمير مايه نزده و برنيامده باشد ، آش كشك به‌طور عموم ، حليم ، آش از گندم كوبيده و غليظ و پرمايه ، نان از آرد دو بار بيختهء بىسپوس ، هر نانى كه سپوس همراه ندارد . شيرينيهاى لزج ، ميوه‌هاى ترشمزهء ديرهضم ، ميوه‌هايى كه خلط لزج توليد مىكنند مانند : سيب كال و نارسيده ، شفتالو ، خوخ نارسيده ، ترنج و گلابى ، آبهاى گل آلود و ناصاف و بويژه آبهايى كه عادتا براى نوشيدن به مصرف نمىرسند ، نوشابه‌هاى تيره رنگ و سياهرنگ غليظ . خوراكىها و نوشيدنيهاى نامبرده همگى مادهء آمادهء سنگ شدن را توليد مىكنند و بويژه در حالى كه نيروى هضم‌كننده - از ناتوانى - ياراى هضم كامل آنها را نداشته باشد . يا اينكه انسان يكباره از اين غذاها در اندازهء زياد بخورد و در نتيجه نيروى هضم‌كننده خسته شود و كاهش يابد . يا ترتيب صحيح غذا خوردن برهم بخورد و غذاى ديرهضم قبلا به معده درآيد و غذاى زودهضم بر غذاى دير هضم وارد شود ، يا در حالت سيرى و پرى معده از غذا ، انسان ورزش كرده و خود را خسته كند .