أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
123
قانون ( فارسى )
ديگرى نباشد . وقتى كه مىخواهى بيمار را وسيله قى دادن از خلط پاكسازى كنى ، قبلا داروهاى بزرى را به بيمار بخوران و آنگاه شروع به قى دادن بيمار كن ! بايد بيمار غذا بخورد و بعد از غذا خوردن قى كند و چيزهايى را بر غذا بخورد كه قى كردن را آسان مىكنند ، مثلا : خربزه بخورد و اگر خربزه را با تخمش بخورد بهتر است و شراب شيرين را هم همراه خربزه بخورد چه بهتر . اسكنجبين مخلوط با آب گرم هم خوب است . نبايد قى چنان شديد باشد كه درد برانگيزد و براى بيمار مزاحمت فراهم آورد . چيزهايى كه در اصلاح حال مزاج خلط تأثير دارند عبارتند از : هندوانه ، خيارچنبر خوردنى ، كاكنه و خشخاش . اگر قرحه در كليه هست و بيمار درد زياد دارد ، قرحه را بگذار و به علاج تسكين درد مشغول شو ، بعد از آن به علاج قرحه بپرداز ! قرحه تا نو برآمده است ، علاجش بسيار سهل است . همينكه ورم قرحهاى تركيد ، اگر زود به دادش برسى علاجش سهل است . شايد حب خيارچنبر خوردنى كه با شربت بنفشه بخورند كافى باشد . اما اگر قرحه كهنه شد و پابرجا ماند ، علاجش سخت است و بايد به پاكسازى بپردازى . اگر قرحهء كهنه شده و پابرجا ، از نوع قرحهء سبك است پاكسازى را وسيلهء داروهايى از قبيل : بزر كاكنه ، خطمى و تا درجهاى رازيانه انجام ده ! اگر قرحه كهنه شده و پابرجا از جنس قرحهء بدخيم است ، در پاكسازى آن داروهاى زير را به كار ببر : پرسياوشان با دارويى كه مزاج پرسياوشان را اعتدال بخشد ، زنبق ، گندناى بيابانى و آرد گاودانه هم خوبند . اگر قرحه بدخيم بود ، ممكن است نياز باشد كه داروهاى گذاشتنى همراه داروهاى تناولى استعمال شود ؛ مثلا نياز باشد كه از حسل و فيجن و امثال آن استفاده كرد . هرگاه پاكسازى را انجام دادى ، بايد كوشش كنى كه سر قرحه به هم آيد و به هم جوش بخورد تا از خوره در امان باشد . در اثناى بيمارى و معالجه بايد بيمار كاملا آرام باشد ، تا مىتواند كارى كند كه خسته نشود ، از ورزش كردن فقط به ماساژ دادن دست و پا اكتفا كند ، از باندپيچى خشك و بدون دارو به جاى ورزش استفاده كند . بويژه اگر قبلا عادت به ورزش كردن داشته باشد ، هر مادهاى كه از اثر ورزش به بيرون راه مىيافت به وسيلهء باندپيچى هم بيرون آيد . نبايد پيادهروى كند ، هيچ ورزشى خوب نيست . كسانى كه عادت به ورزش كردن دارند و در بيمارى قرحهء كليه بايد ورزش را ترك كنند ، بعد از شفا يافتن به تدريج به ورزش سرگرم شوند تا به همان ورزش قبلى كه بدان عادت گرفته بودند برمىگردند .