16 - درد معدهء زن باردار آژير خفه شدن زهدان است ؛ در صورتى كه درد معده در زنان باردار اكثريت دارد . 17 - در كتاب مرگ سريع آمده است هركسى درد معده داشت و بر پاى راستش چيزى شبيه سيب ( بادكنك ، نسخه . ) ديد و آن چيز در لمس زبر بود ، از روز برآمدن آن چيز تا بيست و شش روز زنده است و در روز بيست و هفتم مىميرد . كسى كه اين سيب - يا بادكنك مانندهء زبر - بر پاى راست خود احساس مىكند ، بسيار اشتهاى شيرين‌مزه‌ها را مىكند و هميشه مىخواهد شيرينى بخورد . 18 - كسى كه مبتلا به درد شكم است و در اثناى بيمارى شكم‌درد ، اثر جاى زخم مانند و نيز جوشهايى بر ابروانش پديدار شد كه جوشهاى سياه‌رنگ به رنگ باقلى باشند و جوش‌ها بعدا چركين شوند و تا روز دوم همچنان بمانند و ناپديد نشوند يا بعد از روز دوم همچنان باقى باشند ، ممكن است درد شكم تسكين يابد اما بيمار كه از درد شكم رهايى يافته است به خواب بدون اراده و خوابيدن زياد مبتلا مىشود و در نتيجه مىميرد . نشانيهاى سبب درد معده : 1 - اگر درد معده ناشى از سوء مزاج ساده و بدون ماده است ، سابقا علامت وجود سوء مزاج ساده را گفتيم . 2 - اگر درد معده منشأش سوء مزاج همراه ماده است ، نشانيهاى آن را نيز بيان كرديم . 3 - اگر درد معده گزشى بود و التهاب هم داشت ، دليل بر آن است كه مادهء خلط موجود در معده تندمزاج و تلخ است يا شورمزه . 4 - اگر درد هميشگى نيست مىرود و برمىگردد ، دليل بر وجود مادهء خلط صفرايى در معده است كه مادهء صفرايى از كبد به معده آمده است . 5 - ممكن است سبب گزش در معده ، سبب تب روزانه شود . 6 - اگر احساس گزش در معده بر و برگشتى نداشت و ثابت ماند امكان دارد تب نوبهء دست برندار به بار آرد كه درعين حال در پهلوى راست نيز احساس درد مىشود و مىدانيم كه آبشامهء پوشش كبد در به‌وجود آوردن درد معده و تب شريك است . 7 - اگر تب هست و درد معده هم هست ليكن تب فروكش كرده و آرام گرفته اما احساس درد گزش معده همچنان پابرجاست ، چند احتمال دارد : الف - ماده‌اى از ريختنيهاى كبد به معده ريزش كرده است . ب - سوء مزاج گرم سبب آزار معده شده است . ج - خلط سبب درد معده در معده كمين كرده است . 8 - اگر معده احساس درد گزش كند و التهابى در ميان نيست ، بدان ! كه مادهء خلط ترش‌مزه در معده است ؛ و اگر مادهء خلط ترش‌مزه در معده بود ، علامتش اين است كه دارندهء معده بعد از ساعتها كه از خوراك دست برداشته و خوراك در معده كاملا جايگير شده است درد معده شروع مىشود ؛