مىرساند و اگر هيچ چاره‌اى به جز خوراك گيرنده نبود ، بايد كم‌كم و به آرامى بخورد و از مراعات خود غافل نباشد . كسى كه معده‌اش ناسازگار بود و شفا يافته است ، از آنجا كه معده هنوز ناتوانى دارد - بنا به فرمودهء جالينوس - پوست نازك داخلى چينه‌دان مرغ بخورند و از جماع دور باشند كه اين علاج بهترين تقويت‌كنندهء معده است . چيزى كه براى اكثريت معده‌ها بهره‌رسان است آن است كه دارندهء معده هر پانزده روز يك بار قى كند ، تا خلط بلغمى در معده فرصت جمع شدن نداشته باشد . آسانترين راه براى قى كردن : ترب و گوشت ماهى بخورند و منتظر باشند تا بسيار تشنه مىشوند آنگاه اسكنجبين عسلى يا اسكنجبين شكرى مخلوط با آب گرم بنوشند و از راه دهان برآورند . نبايد قى كردن در طول ماه از دوبار بيشتر باشد زيرا در اين صورت معده به قى كردن عادت مىگيرد و ريختنىهاى خود را به سوى مرى پرت مىكند . اين را هم بدان ! قى كردنى كه به آسانى انجام شود به شرطى كه شديد نباشد و برحسب نياز باشد و پياپى نباشد ، بسيار مفيد فايده است . براى بهبود معده و نگهدارى آن بهتر آن است كه انسان شبانه‌روز يك وعده غذا بخورد و آن هم به اندازه‌اى باشد كه معده را پر و مالامال ننمايد . داروى مسهل كه با معده سازگارند و از داروهاى ديگر در اين‌باره براى معده بهترند : الوا ، كه از همه بهتر است ، خشكيدهء گياه خاراگوش - نه افشرهء خاراگوش - زيرا ، گس‌مزگى گيرنده كه در گياه خاراگوش هست همراه افشره نمىآيد اما در خشكيده‌اش مىماند . آجيلى كه براى معده خوب و با آن سازگار است مويز شيرين است . مويز شيرين به اعتدال زداينده است و اگر درد گزش كم در معده باشد مويز شيرين درد را بر طرف مىكند . اما اگر احساس گزش در معده زياد باشد ، مويز شيرين ياراى زدودن آن را ندارد بايد تأثيربخش‌تر از مويز را تناول نمايند كه آزار از گزيدن معده دست بردارد . دانهء ثمر آس ، كبر خوش‌بو شده ، هر دو براى معده خوب و با معده سازگارند . اگر معدهء كسى به سوى گرم‌مزاجى گرايش دارد ، خوردن كاهو برايش بسيار مفيد است . شاهتره و كرفس عموما براى معده خوبند و بهره‌رسان به معده‌اند . نعناع ، زنجفيل شامى پروريده با سركه ، از داروهاى سازگار با معده و بهره رسانند . چيزى كه خاصيت دارد و براى معده و مرى مفيد است سنگ يشب است . اگر سنگ يشب را به وسيلهء نخ به گردن آويزان كنند و سنگ در برابر معده قرار گيرد يا از آن گردن‌بند درست كنند به نفع معده و مرى است . و اگر سنگ يشب در معجونهاى تناولى وارد باشد يا انسان به وزن نيم درهم از اين سنگ را تناول كند نور على نور است و بهره‌رسانى به معده و مرى دو چندان مىشود .