أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
53
قانون ( فارسى )
غذاى بيمارى كه معدهء ناسازگار داراى سوء مزاج تر دارد ، بايد از نوع غذاهاى خشكه بدون شوربا ، بريان شدهها در تابه باشد . تا آب كمتر بنوشند بهتر است . قرصهاى ساخته از گل محمدى ، كه با گل محمدى شاداب و تازه شكفته سازند در علاج سوء مزاج تر معده بهرهرسان است . داروى تركيبى كه رطوبت معده را بر طرف مىسازد بدين قرار است : نسخه : رازيانهء شامى يك درهم ، بزر رازيانه يك درهم ، هر دو را باهم در آب گرم بجوشان و آب را بپالاى ، به وزن پنج درهم گلنگبين بر پاليده بيفزاى و خوب به هم زن . بيمار از آن تناول نمايد . فصل دوازدهم علاج سوء مزاج خشك معده روند معالجهء كسانى كه به سوء مزاج خشك معده مبتلا هستند تقريبا با روند علاج بيمارى دق هماهنگ و نزديك است ، زيرا خشكمزاجى معده نوعى از بيمارى دق ويژه به معده است . اگر سوء مزاج خشك محكم شد و ريشه دوانيد علاجپذير نيست . در معالجهء سوء مزاج خشك معده نبايد به تر گردانيدن معده اكتفا كنى ، و در رطوبت بخشيدن به ساير اندامان بدن اهمال نمايى ، بايد حتما معده و ساير بدن را باهم به سوى رطوبى بودن سوق دهى . كسانى كه با سوء مزاج خشك معده روبهرو هستند و بايد سوء مزاج خشك معدهء آنان را رطوبت دهى ، دستور معالجه چنين است كه در ذيل آيد : بايد بيمار را وادار كنى كه به حمام رود و با آب گرم آبتنى كند . بايد بيمار در آبزن ( طشت پر از آب گرم ) بنشيند . برحسب تشخيص خودت ، تا معلوم مىشود كه رطوبت بر خشكمزاجى معده اثر گذاشته است بيمار را به حمام رفتن و شستوشو در آب گرم وادار كن و بگذار بارها اين عمل تكرار شود . اگر احيانا ديدى كه سوء مزاج خشك معده به حدّى شدت يافته است كه حركت كردن بيمار و رفتن او به حمام زيان به بيمار مىرساند ، او را بر كجاوه [ برانكار ] بگذار و به حمام انتقال ده و در بازگشت از حمام با برانكار او را حمل كنند و به خانه بازگردانند ، زيرا شايد از حركت كردن بيشتر بگدازند و ترشّح و نمناكى را كه از آبزن كسب كردهاند ، از اثر حركت از دست بدهند . از آنجا كه حمام خودبهخود نيروى جسمى را به سستى مىكشاند ، نبايد همراه حمام رفتن بيمار معالجهء ديگرى را در نظر بگيرى كه تحليلبرنده و گدازنده باشد كه در اين صورت گدازيدن دوچندان مىشود . بايد بيمار را در آبزن بنشانى و در آبزن با آب گرم آبتنى كند و كارى به هواى گرم حمام نداشته