أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

41

قانون ( فارسى )

5 - كسانى كه معده‌شان داراى سوء مزاج سرد است ، از خوراك سبك و رقيق لذّت مىبرند و مىتوانند آن را به آسانى هضم كنند ، غذاى پرمايه را كه سابقا قبل از روبه‌رو شدن با سوء مزاج سرد هضم مىكردند اكنون نمىتوانند هضم كنند . 6 - سوء مزاج سرد معده ممكن است به حدّى برسد كه بعد از دريافت غذا به مدّتى زياد بعد از چندين ساعت معده به كشيدگى و آزارى طاقت‌فرسا دچار آيد و اين كشيدگى و آزار شديد مىماند تا معده در هنگام خالى شدن از خوراك هر روزه ، مقدارى رطوبت از خود بيرون براند و بعد از بيرون راندن رطوبت كشيدگى و درد آرام يابد . ممكن است سوء مزاج سرد شديد معده سر به استسقا و تباهى معده كشد . 7 - كسى كه به سوء مزاج سرد معده مبتلاست ، رنگ چهره‌اش به زردى و سپيدى مىزند كه پژوهشگر داراى تجربه ، آن را به خوبى درك مىكند ، و علاج اين رنگ‌به‌رنگ شدن با داروى ننه‌حوا ( نانخواه ) است . 8 - ممكن است سوء مزاج معده اشتراكى باشد ، مثلا اگر مغز در اين سوء مزاج سرد معده دست داشته باشد ، سردرد ناشى از باد ، احساس صداهاى به صداى مگس ماننده ( وزوز ) و امثال آنها از اين شراكت مغز در سوء مزاج معده خبر مىدهند . 9 - اگر كسى در اصل ، سوء مزاج گرم طبيعى در معده دارد و سوء مزاج سرد هم روى آورد ، قرقر شكم ، باد شكم ، خشكى زبان ، و تشنگى زياد علامت آن است و تباهى حال در افزايش است و ممكن است به بيمارى دق بينجامد . هرگاه ديدى كه حال بيمار بد است و نياز به رگ‌زنى دارد حتما رگ بزن ! علاج اين باهم برخورد كردن سوء مزاج گرم اصلى و سوء مزاج سرد معده چنين است : الف - كمى شراب تناول كنند و به اندازه‌اى باشد كه زبان كوچكه را تر نمايد . ب - غذاى بيمار غذاهاى بدون شوربا ، گوشت سرخ بدون پيه باشد و از تريد كردنيها دورى جويد . فصل سوم نشانيهاى سوء مزاج خشك معده اگر كسى معده‌اش به سوء مزاج خشك مبتلاست ، چند نشانه‌اى هست كه مىتوان از آنها بر حال معده آگاه شوى : 1 - تشنگى زياد دارندهء معده . 2 - خشك شدن زبان كه بسيار از حدّ معمولى خشك‌تر است ، مشروط بر اينكه با نشانيهايى كه قبلا در اين‌باره شرح داده‌ايم مطابقت كند . 3 - لاغر شدن و پژمردن بدن بيش از آنكه سابقا وجود داشته است .