أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
421
قانون ( فارسى )
آب گياه بارهنگ مىباشد كه تنها يا با قرصهايى مادهء حقنه شود و آن قرصها را ذكر مىكنيم . 2 - نان سميد ( نان بدون سپوس ) و خمير برنيامده را در افشرهء ميوهء مناسب حال حل كنند و مادهء حقنه شود . 3 - آبجو ، روغن بادام ، زردهء تخم مرغ ، آبى كه برنج در آن پخته و چربيش پيه گردهء بز يك ساله باشد . همه را بپالاى و گل مهر زده در آن بريز ! 4 - برنج بوداده را با پيه در آب بپز كه مايهء حقنه شود و اگر پوست انار و مازو در آن بپزد بهتر است . 5 - قاوت را در آب بريز و به هم زن و گل مهر زده بر آن اضافه كن كه مايهء حقنه شود . 6 - اگر بيمار اسهالى حرارت زياد دارد ، داروى تركيبى زير را مادهء حقنه ساز ! نسخه : افشرهء برگهء خشك كدو ، آب خرفه ، آب بارهنگ ، آب گياه هفت بند ، آب دانهء آس ، آبپز عدس - كه قبلا دو بار در آب پخته و آب را دور ريختهاند - همهء اين افشره و آبها را با روغن گل و سفيداب و گل ارمنى و اقاقيا و توتيا قاطى كن تا مايهء حقنه شود . اگر نياز بود و مصلحت دانستى به اندازهء لازم افيون هم در آن قاطى كن ! داروى حقنهاى زير در علاج اسهال پوستاندازى روده مفيد است كه آزموده شده . نسخه : بادام ، پوست انار ، مازو ، سماق ، برگ درختچهء تمشك و ريشهء گياه را تاج ( ينبوت ) را در شراب ريزند و بجوشانند تا غليظ مىشود ؛ بپالايند و برخى از قرصهاى حقنهاى را در آن بريزند و بسايند و روغن آس بر آن بيفزايند تا مادهء حقنه شود . شيافهاى مفيد در علاج پوستاندازى و خراش روده : داروهاى مفيد در علاج پوستاندازى روده كه سبب اسهال شده باشد و از آنها شياف سازند عبارتند از : مّر ، كندر ، زعفران ، سندروس ، شب ( زاج بلورى ) ، استرك ، گند بيدستر با افيون ، صمغ فيلزهره ، سوختهء كاغذ ، خون سياوشان ، سوختهء شاخ گوزن ، گل اندلسى ، انواع گل دارويى كه در خاصيت با گل اندلسى برابرند ، انواع جوش كورهها ، مردار سنگ و امثال آنها . و شايد گاهى نياز به زاجها و زنگار و غيره نيز باشد . شيافى كه در علاج پوستاندازى و در علاج زحير مفيد است : مّر ، كندر ، زعفران ، افيون كه در سفيدهء تخممرغ بسرشند . شياف ديگر : سندروس ، استرك ، مرّ ، زعفران ، افيون در آب بارهنگ بسرشند و شياف شود . بهرهرسان است .