نسخه : زنجفيل ، بزر رازيانه ، رازيانهء شامى ، فلفل دراز ، قاقله از هريك به وزن سه درهم . بزر نانخواه ( ننه حوا ) و بزر كرفس از هريك به وزن چهار درهم . دارچين ختايى ( سليخه ) ، نى نهاوندى ، مشك زمين و عود خام از هريك به وزن سه درهم و نيم . سك به وزن پنج درهم ، زعفران به وزن چهار درهم ، ميخك ، ناخن پريان و خيربوا « 1 » از هريك سه درهم و يك ششم درهم ، ثمر آس به وزن بيست درهم ، درهم ريزند و درهم بسرشند و از آن قرص سازند و برحسب تشخيص طبيب از آن قرصها استفاده كنند . قرص مرماخور نيز مفيد است و بويژه اگر نيروى دفع‌كنندهء غذا ناتوان باشد . ضمادهاى گرمىبخش كه ذكر شده‌اند در علاج اين حالت مفيدند . اگر بيمار با اسهال ، ناتوانى نيروى دفع‌كننده هم دارد ، ضماد را با خاراگوش مخلوط كن ! اگر بيمار از اثر گرم‌مزاجى به سوء هضم و فساد هضم مبتلا است ، داروهاى سردىبخشى را استعمال كن كه تا اندازه‌اى قبوضيت‌بخش باشند . غذاى بيمار غليظ و سردىبخش باشد كه اين جنس از غذاها را سابقا ذكر كرده‌ايم . به موضوع علاج سوء هضم نيز مراجعه كن و غذاى مناسب آن را در اينجا نيز تجويز كن ! اگر بيمار اسهالى ، به سبب ناتوانى نيروى گيرنده و نگهدارندهء غذا مبتلا به اسهال شده است و سبب ناتوانى نيروى گيرنده و نگهدارنده سردمزاجى يا گرم‌مزاجى است ، داروهاى قبوضيت‌آور و گيرندهء گرمىبخش يا سردىبخش را - كه در اول اين باب آمده‌اند - استعمال كن ! اگر اسهال از ناتوانى نيروى گيرنده و نگهدارندهء غذا و ناتوانى نيروى دافعه هم هست ، گرد حاصل از ريم آهن با جوز بويا را در شراب نعناع مخلوط كن و ضمادها را - چنان كه خودت مىدانى و ياد گرفته‌اى - برگزين ! فصل سوم علاج اسهال مادهء مرارى علاج اسهال مرارى را در بحث علاج معده بيان كرديم كه اكثرا نياز به معالجهء حال كبد و كيسهء زهره و معده‌اى كه توليد صفرا كند دارد . تو بدانجا رجوع كن و علاج را درياب ! فصل چهارم علاج اسهال مادهء سودائى كه پوست‌اندازى ندارد بايد به دقت قبل از هر چيز طحال بيمار را معاينه كنى و به علاج نوعيّت بيمارى طحال بپردازى .

--> ( 1 ) - دانه‌ايست شبيه نخود و از نخود درشت‌تر ، سياه‌پوست و سفيدمغز مزهء جوز بويا مىدهد . تذكرة انطاكى .