أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
365
قانون ( فارسى )
از برشته شدن در تنور يا تابه ، سه درهم ( سى درهم - نسخه . ) وزن داشت ، باز خرد كن و بساى كه گردمانند شود . آنگاه به وزن پنج درهم ثمر گياه پنج انگشت ، پنج درهم ثمر درخت گز و هفت درهم زنگى دارو را خرد كن و بساى و همه را با ساييدهء قرص اوّلى باهم مخلوط كن و بسرش و از آن قرصها بساز ! اگر بيمار به وزن سه درهم از آن قرصها را با اسكنجبين بخورد . نفع بيند . قرص گياه پنج انگشت نيز خوب و بهرهرسان است . و قرص تركيبى زير نيز خوب است . نسخه : ثمر درخت گز به وزن ده درهم . ثمر گياه مرو خوش به وزن ده درهم . بزر كاسنى و بزر خرفه از هريك پنج درهم . همه را درهم بسرش و حب ساز ، بيمار به وزن سه درهم از آن را با اسكنجبين شكرى بخورد . نسخهء ديگر : گياه پنج انگشت ، ننه حوا ، پوست بيخ كبر ، فيجن خشكيده و سوسن زرد ، در اجزاء برابر درهم قاطى شوند . بيمار يك مثقال از آن را در دهن ريزد و شراب كهنه يا آب آبپز داروهاى مفيد و سازگار با بيمارى را بر آن بنوشد . ماليدنيها و گذاشتنيها بر طحال : روغن خاراگوش ، روغن سنبل رومى و روغن كوشنه براى چرب كردن طحال باد كرده خوبند . همچنين بين مرهمها مرهمى كه از گوگرد ، شب ( زاج بلورى ) ، بورهء قرمز ، زفت و جواشير مىسازند خوب است . داروهاى گذاشتنى همانها خوبند كه سابقا نسبت به علاج طحال بيمار ذكر كردهايم مانند : ضماد انجير و سركه و فيجن و بورهء قرمز و بزر پنج انگشت و شاه افسر و بابونه . داروهاى بر طحال پاشيدنى : سركهاى كه اين داروها در آن پخته باشند و بويژه به دستورى كه گفتيم توسط پارچهء نمدى بر طحال قرار دهند . اين گياهان عبارتند از : كبر شاداب و نخشكيده ، كلم ، ثمر درخت گز ، زنگى دارو ، برگ گياه پنج انگشت ، ثمر سرو و فيجن . اگر بيمار تب ندارد و مىخواهى كه دارو نيرومندتر و تأثيربخشتر باشد اندران ، مقل و مانند آنها و نيز پونه ، فيجن ، دوال و بورك همراه كمى شب در سركه بجوشند . غذاى بيمار همان رژيم باشد كه در ساير حالات بيمارى طحال مقرر شد .