گفتار دوم ساير حالات طحال فصل اوّل بيماريهاى طحال طحال ممكن است به بيماريهاى گوناگون ذكر شده ، از قبيل : بيماريهاى ناشى از سوء مزاج ؛ بيماريهاى تركيبى از قبيل : راه‌بندان در مجارى ، گسستن پيوستگى و امثال آنها مبتلا آيد . انواع ورمها به طحال سر مىزنند . اين را بدان ! كه هرگاه طحال چاق و بزرگ شود ، تن جانور لاغر گردد ؛ زيرا طحال كه بزرگ شد مايهء سست شدن شديد كبد گردد . كبد كه سست شد ، توليد خون لازم از كبد كاهش يابد . طحال كه بزرگ‌تر از حالت طبيعى شده است خون بيشتر مىخواهد ، بايد از اين خون كم - كه كبد سست شده توليد مىكند - طحال سهميّهء بيشتر دريافت كند كه بزرگ شده و بزرگ بيشتر از كوچك خون مىخواهد . يعنى تكليف كبد سست شده و ناتوان در توليد خون افزايش مىيابد و خستگى بر خستگى مىافزايد . خلاصه ، لاغرى طحال نشانى از وجود خلط خوب در بدن است . چاق شدن و بزرگى طحال برعكس است و دليل بر وجود خلط بدجنس در بدن است . امكان دارد كه بيمارى طحال به تبهاى آميزه از چند حالت بينجامد ، و امكان اين هم هست كه تبها سبب بيمارى طحال شوند . شايد تب نوبهء ناخالص يك در ميان ، تب وبائى و تبهاى چند حالته در اثر بيمارى طحال پديد آيند . بايد دانست كه : بيماريهاى طحال اكثرا در فصل پائيز رخ مىدهند . رنگ كسى كه بيمارى طحال دارد زرد مايل به سياهى است . گاهى ممكن است بيمارى طحال بر معده اثر گذارد . كه در اين حالات دو احتمال هست . شايد اشتهاى خوراك بيشتر از حالت طبيعى گردد ، و ممكن است اشتها به كلى از بين برود . اين امكان هم هست در حالتى كه معده از بيمارى طحال بىنصيب نمانده است ، خوراك نزديك به هضم شدن را از راه دهان برگرداند و به بيرون پرت كند . قى شده ترشيده‌اى است كه بر زمين مىجوشد و سبب درد و آزار در معده مىگردد .