ته طحال است كه ماده سودائى از آن دفع مىشود . طرف گودى طحال به معده نزديك است و طرف كوژى آن نزديك دنده‌ها واقع شده است . پيوند طحال با دنده‌ها وسيلهء رگهاى ليفى است كه بر غشاهاى دنده‌ها تكيه داده‌اند . نه به آن صورت كه وسيلهء زردپيهاى محكم به هم وصل شده باشند . هم از آن طرف كه با دنده‌ها همسايه است ، با رگهاى جهنده و ناجهنده ( شريان و وريد ) در تماس است . طرف گودى آن روبه‌روى كبد و معده واقع شده است و به صورت اريب در زير كبد قرار دارد كه در عين حال زير معده هم جاى گرفته است . رگى در ميان طحال و معده هست كه هر دو را به هم پيوند داده . شعبهء شاهرگ دست نيز در طحال هست . صفاق پوشش طحال كه طحال را در خود پيچيده است ، آنجا دو لايه مىشود و شعبه رگهاى زياد و كوچك و نازك از آن پراكنده گشته و به طحال و ثرب ( پردهء بسيار نازك پيهى ) وارد گشته‌اند . در طحال رگهاى جهنده و تپنده و ساكن بسيار هست كه خون در آن رگها پخته و رسيده مىشود و با گوهر طحال هماهنگ مىگردد ، آنچه كه در نتيجهء اين عمل پخته گردانيدن ، زائد مىشود ، بيرون مىريزد . جرم طحال سفت و ستبر است تا در مقابل مادهء سودائى اضافى كه به طحال روى مىآورد بتواند پايدارى كند . پرده‌اى نازك ( غشاء ) كه از صفاق روييده و پوشش طحال شده است ، طحال را با حجاب در پوشش غشاء شريك مىسازد ؛ زيرا غشاء حجاب نيز از صفاق روئيده و منشأ گرفته است . فصل سوم يرقان زرد و يرقان سياه نخست اين را بدان ! بيمار مبتلا به يرقان ، پوست بدنش زرد يا سياه مىشود . سبب در اين تغيير رنگ دادن پوست بدن ، جريان خلط زرد صفرائى يا خلط سياه سودائى است كه به پوست بدن و نزديكهاى آن سرايت كرده پوست را با خود هم‌رنگ نموده است . اگر در بيمار يرقانى خلط مادهء بيمارى متعفن شود ، همراه تبديل رنگ پوست ، تب هم عارض مىشود . اگر يرقان زرد باشد و مادهء خلط متعفن گردد ، تب يك روز در ميان رخ مىدهد و اگر مادهء سودائى يرقان ، سياه متعفن باشد ، تب چهار روز در ميان روى مىآورد . اكثرا بيمارى يرقان زرد ، از كبد و زهره منشأ دارد . و يرقان سياه از سوى طحال مىآيد . البته احتمال دارد كه آن هم از كبد منشأ گرفته باشد . گاهى ممكن است كه سبب هر دو نوع از يرقان ( زرد و سياه ) چگونگى مزاج عموم بدن باشد . بگذار اول راجع به يرقان زرد صحبت كنيم . مىگوييم ، احتمال به وجود آمدن يرقان زرد ، موارد زير است : 1 - به حدّ زياد توليد شدن مادهء صفرائى كه از حالت طبيعى و لازم بيشتر باشد . 2 - مادهء صفرائى از بيرون ريختن و پاكسازى سرپيچى مىكند .