أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
310
قانون ( فارسى )
بادام و شكر بخورد . نمىگذاشتم آب بخورد ؛ اگر تشنگى زياد بر او يورش مىآورد ، گلاب قند با آب مخلوط مىكردم و اجازه مىدادم بخورد . برگ گياه خشك خامالاون را كوبيده و بيخته با عسل انجير قاطى كرده بودم كه بايستى قبل و بعد از غذا مىخورد . خلاصه كارى كردم كه هر روز مقدار آب جمع شده و درجهء حرارت كاهش مىيافت ، تا خوب شد . اين بود نص فرمايش جالينوس . رژيم غذائى براى بيماران استسقا بايد كم غذا بخورند . اگر بتوانند در شبانه روز فقط يك وعده غذا بخورند ، خوب است . اگر بتوانند نان گندم نخورند ؛ زيرا در گندم لزوجتى هست كه ممكن است راهبندان در كبد بوجود آورد . نان جو با بزرها بخورند از نان گندم بهتر است . اگر از خوردن نان گندم نتوانستند صرفنظر كنند ، نانى باشد از آرد نابيخته و همراه سپوس و از گندمى كه خميرش كشدار و لزج نيست . بايد نان گندمى كه مىخورد در تنور برشته شود و خوب برشته شود . خميرش برآمده و خشكيده باشد ؛ تا در راه فرو دادن گير نكند . براى اين كار برخى از مردم آرد نخود با آرد گندم قاطى مىكنند . چربى غذاشان روغن زيتون نارسيده باشد . در غذاشان سركه ، روغن زيتون و ديگ ابزارهاى خوشبوكنندهء غذا باشد ، كه با مزاج آنها سازگار است . آبگوشت مرغ خانگى خوب است بخورند . كه هم ادرارآور هم داروى اصلاح كبد است . از غذايى كه مسيحيان درست مىكنند و زيتون و هويج و سير در آن است بخورند خوب است . نخوداب ، آبگوشت چكاوك ، آبگوشت خروس پير و آبگوشت مرغ بخورند و اگر خشكه گياه ماهودانه ( حب الملوك ، يا ، دند ) در آبگوشت مذكور ريزند بهتر است . گوشت پرندههايى از قبيل : درّاج ، مرغ ، كبوتر وحشى ، كبك ، كوكو ، چكاوك و گوشت سنگخوراك ، گوشت آهو ، بزغاله و نيز گوشت ماهى ريز ادويهزدهء لطيف و تندمزه شدهء تكهتكه شده ، همگى خوبند . گوشت نمكسود در آفتاب خشكيدهء مار بسيار خوب است . اما ممكن است سبب تشنگى زياد و به افراط شود . سبزيهاى خوردنى از قبيل : بيخ كرفس ، سلق ، بقله يهوديه ( كاسنى بيابانى ) ، كاسنى كاشتنى ، شاهتره ، سلمك ( به مقدار كم ) ، تره ، فيجن ، برگ بتهء شاه زيره ( كراويا ) ، پونه ، سير ، كبر و خردل بخورند خوب است . حبوبات همه با بيمارى استسقايى ناسازگارند و بايد ترك شوند ؛ بويژه خوردن حبوبات براى بيماران استسقاى طبلى بسيار زيان است . مغز دانههاى مناسب كه بيماران استسقايى بخورند فايده بينند عبارتند از : پسته ، فندق ، بادام و اگر بادام تلخ را همراه خرما و مويز بخورند زيانى ندارد .