أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
292
قانون ( فارسى )
خربق قى كنند . تا ممكن باشد از تناوليهاى خشكىبخش و خشكاننده و بازكننده استفاده كنند . داروهاى گذاشتنى يا تناولى ، از نوع خشكاننده ، بازكننده ، نرمىبخش و خوشبوى باشد . خوشبوها از قبيل : سنبل ، دارچين ختايى و دارچين . داروهاى نرمىبخش مانند : خاراگوش ، انگدان رومى ، مشكانيه ، بزر گزنه ، ماشدارو ، زراوند غلتان ( ماده ) ، افشرهء بارهنگ ، لوفا ، خامالاون ( هفت برگ ) ، جواشير و كاكنه . در داروهاى تركيبى كه براى بيمار سوء قنيه در نظر مىگيرى ، داروهاى زير وارد باشد : گوگرد ، افشرهء بارهنگ ، بيخ خامالاون ، برگ خامالاون ، بورهء قرمز ، خاكستر سوسن و كف دريا . كف دريا و امثال آن براى ماساژ دادن بدن بيمار سوء قنيه در حمام بهرهرسان است . شراب سيكى ، شراب خنديقون ، شراب ريحانى - كه كممايه باشد و كم بخورند - و شربت سوسن همه خوبند و بيمار سوء قنيه از آنها بخورد فايده بيند . اگر شراب خاراگوش را ناشتا بخورد بسيار خوب و مفيد است . معجونهايى كه براى بيمار سوء قنيه مفيد است و بويژه بعد از پاكسازى به عمل آيند ، عبارتند از : ترياق ، معجون مثروديطوس ( ميترادات ) ، داروى كركم ( زعفران هندى ) ، داروى لاك و كلكلانج ساخته از بزرها . اگر بيمار سوء قنيه بدن نيرومند و سخت دارد ، از شير و بول شتر عرب تناول كند مفيد است . بويژه اگر سوء قنيه كهنه و دست برندار باشد و نزديك مبتلا شدن به استسقا شود ، شير و بول اشتر عرب بهرهرسان است . مثلا به وزن دو اوقيه بول شتر عرب را با نيم مثقال يا بيشتر از نيم مثقال اسكنجبين نوش جان كند . بول بز هم خوب است و كم از بول اشتر عرب ندارد . امّا درحالىكه تشخيص دادى مادهء خلط سبب بيمارى سوء قنيه ، كممايه و صفرائى است بول بز را با هليلهء زرد مخلوط كند و بخورد . سنبل و دارچين ختايى و امثال آن را بر معده و كبد بيمار بگذارى و ببندى مفيدند . و همچنين ضماد از اين داروها كه با شربت سوسن و امثال آن بسرشد ، خوب است . بايد هميشه داروهاى مانند بورك و گوگرد را با روغنهاى گرم مزاج - كه آنها را مىشناسى - مخلوط كنى و بر شكم بيمار بمالى . اگر كعك و به را درهم بسرشى و بر معده و كبد بيمار بگذارى ، خالى از فايده نيست . اما اگر ديدى كه بيمارى به اين نوع از ضمادها گوشش بدهكار نيست ، سرگين گاو و پشك بز را درهم بسرشند و بر شكم يا كبد گذارند . رژيم غذايى براى بيمار سوء قنيه 1 - هر غذايى كه لذيذ باشد و طبيعت را نيرو بخشد مانند : درّاج ، كبك ، آبگوشت دراج يا كبك ، آشى كه در آن زيره به كار رفته و به وسيلهء داروهاى خوشبوى ، بسيار خوشبو شده باشد . اين داروهاى خوشبو عبارتند از : ميخك ، دارچين ، زعفران و مصطكى . سوپها نيز بايد از همين قبيل باشند . بين