أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

265

قانون ( فارسى )

گفتار چهارم آب در كبد فصل اول ترشحاتى كه از كبد بيرون مىجهند منظور از اين ترشحات مواد رطوبى است كه به اشكال مختلف از كبد بيرون آيند كه سبب‌هاى پيدا شدن آنها و ريزششان به سوى خارج از كبد نيز متفاوت است . ماده‌اى رطوبى كه به سببى از سببها در كبد پديد آمده است و از كبد مىچكد ، از حيث گوهر ماده احتمالات زير هست : 1 - گوهر مادهء رطوبى ، چيزى است كيلوس مانند . 2 - گوهر مادهء رطوبى به رنگ آب است . 3 - مادهء رطوبى چكيده از كبد به رنگ آبى است كه گوشت در آن شسته‌اند . 4 - مادهء كذائى مرارى رنگ است و صفرا مانند است . 5 - مادهء چكيده از كبد چرك خونالوده ، يا خون چركالوده است . 6 - مادهء چكيده از كبد به ريم و چرك زخم شبيه است . 7 - مادهء رطوبى از كبد آمده سياهرنگ آبكى و كم‌مايه است . 8 - مادهء رطوبى زادهء كبد سياهرنگ است و به ته‌نشين ( دردى ) شراب مىماند . 9 - مادهء گذائى ، سياهرنگ و به مادهء سودائى شبيه است . 10 - شايد اين‌چنين ماده‌اى در هر رنگى كه هست بدبو باشد . 11 - ممكن است مادهء رطوبى ياد شده بدبو نباشد . 12 - ممكن است مادهء سرازير شده از كبد خون خالص و بىآلايش باشد . 13 - شايد مادهء از كبد بيرون جهيده غليظ و سياهرنگ و جزئى از گوهر گوشت كبد باشد . كه اتفاق مىافتد چنين ماده‌اى ( خونى خالص ) از كبد به معده بريزد يا باقى كرده از راه دهان بيرون آيد ؛ و دليل آن احساس نكردن درد است . - اين جهيدن و ريزش كردن مواد از كبد از چيست و سبب كدام است ؟ - آن هم چندين جهت دارد :