أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

260

قانون ( فارسى )

بزر خيار چنبر خوردنى ، زنگى دارو ، بيخ جواشير ، گل مهر زده ( خواتيم البحيره ) ، روناس ، بزر كلم ، زراوند ، فلفل ، سنبل هندى ، كوشنه ، بزر كرفس كاشتنى ، بزر ترتيزك آبى ، اربه ، افيون ، مشكانيه ، دانهء ثمر عرعر از هريك يك جزء متساوى . با عسل بسرشند . هرباره به اندازه يك عدد فندق با دوازده درخمى شراب با عسل شيرين شده بخورند . همچنين زعفران هندى ( كركم ) ، اثاناسيا ، ترياق چهارگانه و شجرينا در اين مورد خوب و مفيدند . داروى تركيبى كه آن را داروى كاسنى بيابانى ناميديم و ذكرش در علاج دمل كبد آمد ، در اين مورد آزمون شده است . داروهايى كه در علاج ورمهاى سرد بطور عموم آمده‌اند همگى در علاج ورم سرد كبد مفيدند . اگر بيمار به مدت يك هفته هر روز قرص زرشك تناول كند و از وزن يك درهم و نيم شروع كند و به تناول وزن دو درهم و نيم برسد ، فايده بيند . اگر از اثر ورم ، آب يا آب‌مانندى در كبد جمع شده باشد ، بيمار قرص زرد و گاو كشك را از ثلث درهم بخورد و به تدريج به يك درهم برساند البته بايد احتياط كند و درحالىكه كبد آماس دارد و برجسته شده است آن را نخورد . داروهاى تناولى زير در حالت ابتلاى كبد به ورم سخت مفيداند . نسخه : 1 - كوشنه يك اوقيه . شاخه‌هاى نازك مشكانيه يك اوقيه . شنبليله يك اوقيه . مويز يك اوقيه . همه را در آب بپزند . آب آنها را با يك اوقيه روغن بادام يا يك اوقيه روغن جوز تازه و سبزپوست مخلوط كنند و از آن بنوشند . 2 - راوند ، خاراگوش ، فيجن ، شكوفهء گورگياه ، مويز و شنبليله را در آب بپزند و آب را بخورند . 3 - لوبيا گرگى ، كوشنه و خاراگوش آب‌پز شوند و روغن كرچك با آن مخلوط كنند و از آن بخورند . 4 - كوشاد ( پنجه گرگ ) ، خاراگوش ، شاه افسر ، مويز و انجير را باهم در آب بپزند و از آن آب بنوشند . داروهاى بر كبد گذاشتنى . تركيباتشان از قرار زير است : نسخه : حماما ( هل سبز و تازه ) يا هل خشك را در شراب گس‌مزه بسرشند و بر كبد گذارند . نسخهء ديگر : سنبل و گندناى بيابانى را با روغن پسته درهم بسرشند و بر كبد بگذارند .