أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

250

قانون ( فارسى )

در چنين حالتى اگر بزر كاجيره ، گزنه ، بسپايك و امثال آنها را در غذاى بيمار وارد كنى به سود وى است . اما سس صغير را در غذايش بريز و پروا نداشته باش ! بسيار خوب است . اگر براى اسهال دادن بيمار نياز به خربق داشتى آن را استعمال كن مانعى ندارد ولى اندازه را رعايت كن ! داروى حقنهء بيمارانى كه ورم گرم خونى در كبد دارند : در مراحل اوليهء پديد آمدن ورم و در وقتى كه ديدى بيمار بسيار قبض است و نياز به حقنه دارد ، مادهء حقنه را از اين داروها برگزين : افشرهء برگ سلق با عسل و نمك و بورك و يا افشرهء سلق با شكر قرمز . در حالتى كه احساس مىكنى ورم رو به كاهش است و شدتش پايين مىآيد ، و در همان حال بيمار نياز به حقنه دارد ، داروى ياد شده را اين‌طور تقويت كن : بسپايك ، لوفا و مرزه با آن قاطى كن و شايد نياز بدان باشد كه هندوانهء ابو جهل را هم در آن مخلوط كنى . اگر ورم در طرف كوژ كبد است با استعمال داروهاى ادرارآور سردمزاج شروع به معالجه كن . بعدا داروهاى ادرارآور ميانه بين سردمزاجى و گرم‌مزاجى را تجويز كن ! و هرگاه نشان پخته شدن ورم پيدا شد داروى بسيار اثرگذار خوب به كار انداز ! و اين تأخير در به كار بردن داروى بسيار قوى به آن منظور است كه بيم متحجر شدن ورم از اثر داروى بسيار قوى مىرود . داروهايى كه در علاج ورم گرم خونى كبد مفيدند عبارتند از : روناس ، كرفس كوهى ، برباله ، گورگياه ، قرص زرشك و قرص مشكانيهء قوى و ساير داروهاى ادرارآور نيرومند كه در لوحه‌هاى راندن ماده در بحث از ادرارآورها ذكر شده‌اند . داروهاى بر پوست گذاشتنى در علاج ورم گرم خونى كبد كه مىخواهى از داروهاى گذاشتنى بر كبد از خارج استفاده كنى ، دارو را گرما گرم بر كبد مگذار - كه در علاج ساير ورمها عادت اين است و به گرمى مىگذارند - بايد داروى گذاشتنى در اين حالت ميانه بين گرمى و سردى باشد . هرگاه تشخيص دادى كه كبد در حال ورم كردن است و ورم گرم خونى در راه تكوين است ، داروهاى گذاشتنى را از : افشره‌هاى سردمزاج گيرنده ، افشرهء خرفه ، كدو ، هميشه بهار ، گلاب ، صندل و كافور درست كن ! و يا داروى گذاشتنى تركيبى از : شاخه‌هاى نازك و نو برآمدهء تاك ، گل محمدى خشكيده و قاوت باشد . وقتى كه احساس كردى ورم كردن كبد حتمى است ، داروهاى نامبرده را تكرار مكن . بهترين داروى بر كبد گذاشتنى در اين حالت عبارتست از : ضماد به كه با داروهاى ديگر مخلوط مىشود و تركيبش چنين است : نسخه : به در سركه و آب بر آتش بپزد تا از پختن نرم مىشود . به پخته شده با سركه و آب را با صندل قاطى كن و كمى روغن گل بر آن بريز و بر كبد بگذار !