أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
234
قانون ( فارسى )
اينباره دارند و گويند : در هر نوع بيمارى كبد بدون استثنا چاره سازند . كه به عقيدهء من آنچه آنها گويند تنها در علاج ناتوان شدن كبد بهره رسانند . اينك ما برخى از آنها را بازگو مىكنيم و اعتماد بر قول آنها است . گويند : قرصهاى راوند - كه در نسخههاى دارويى گوناگون آمده است - در علاج هر حالتى از بيماريهاى كبد خوب است . معجون راوند ، دواى كركم ( زعفران هندى ) معجون مسهل فيجن ( سداب ) ، معجون قردمانا ( كرويا . ) معجون فودبانوس ( قرديانوس . نسخه ) ، معجون قيصر ، معجون اثاناسياى بزرگ ، معجون اثاناسياى كوچك ، معجون تمرى ( خرمايى ) ، معجون قونيا ( قوفيا . نسخه ) ، معجون اسفلينيارس ( اسليسقاوس . نسخه ) ، قرصهاى دهگانه ، معجون جالينوس كه منسوب به قومامت ( يونافت . نسخه ) مىباشد . همان اشخاص داروهاى تركيبى را نيز ذكر كردهاند كه از قرار زيرند : نسخه : افشرهء برگ صنوبر گسمزه ( افشرهء برگ سرو تر و تازه . نسخه ) به وزن او اوقيه با اسكنجبين . يا آبپز برگ صنوبر نام برده ( برگ سر و تر و تاه . نسخه . ) دو اوقيه همراه دو اوقيه اسكنجبين . راوند نيم درهم ، زعفران سه درهم . با كمى بزر كرفس و رازيانه ، درهم ريزند و بهم زنند و تناول كنند . نسخهء ديگر : گل محمّدى چهار درهم . سنبل دو درهم . مصطكى دو درهم . افشرهء مشكانيه ، افشرهء خاراگوش ، لاك ، راوند ، زعفران ، شكوفهء گورگياه ، روناس ، برباله ، بزرهاى سهگانه و عود خام از هريك به وزن يك درهم . ساقهء گياه بلسان نيم درهم . براى علاج درد كبد كه همراه با اسهال بيمار باشد ، اين داروى تركيبى را ذكر كردهاند . نسخه : تهنشين سركهء بر آتش جوشيده ، لاك ، راوند چينى ، سنبل ، هريك يك مثقال . ريم آهن هفت درهم . اينها را با دو اوقيه آب گشنيز تناول كنند . حتما بايد بيمار هنگام استعمال اين داروها دستورات زير را مراعات كند : غذاى غليظ نخورد . از خوردن گوشت غليظ ديرهضم بپرهيزد . تنها گوشت سبك پرنده و غيره كه سبك و زودهضم باشد بخورد كه اينها را ياد گرفتهاى ! بويژه اگر حرارت موجود باشد ، مراعات اين دستور غذايى بسيار لازم است . نسخه : ضماد كراويا ، ضماد فربيون ( گياه شير سگ ) ، ضماد شاه افسر ( اكليل الملك ) ، ضمادهايى كه اكليل الملك در آنها وارد است ، در علاج درد كبد مفيد فائدهاند .