أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
205
قانون ( فارسى )
نسخهء ديگر : اسفرزه دو مثقال با نبات و آب سرد بخورند در علاج سوء مزاج گرم كبد بهرهرسان است . اين داروها كه در زير مىآيند همگى در علاج سوء مزاج گرم كبد مفيدند . افشرهء كدوى بريان شده ، آب خيار چنبر خوردنى ، آب انار ، دوغ از ماست گاوى ، آب سيب ، آب گلابى ، آب خرفه و افشرهء گل شاداب ناخشكيده . اگر بيمار تب نداشته باشد اين دارو را بخورد كه در ذيل آيد . نسخه : هليلهء زرد به وزن سه درهم . لاك شسته به وزن يك درهم ، بزر كرفس به وزن نيم درهم . اين داروها را با هم قاطى كنند و هر روز مقدار ذكر شده را با آب پنير و اسكنجبين بخورند . دو هفته اين كار را دوام دهند و بعد از آنكه از مصرف دارو دو هفته گذشت ، بيمار شروع به خوردن شير شتر كند . نخست روزانه يك رطل شير شتر بخورد و كمكم به دو رطل برسد . داروى ادرارآور و بازكنندهء بندآمدنيها و نفوذدهنده به سوى كبد را با آن شير شتر كه مىخورد قاطى كند . مثلا چيزى از قارچ چمنى يا بزر كاسنى يا كشوث ( گياه نخمانند خاكسترى رنگ مايل به سرخ كه بر گياهان ديگرى مىتند . ) با شير باشد . امكان دارد براى علاج بيمار داراى سوء مزاج گرم كبد ، نياز به تناول شكوفهء گورگياه يا مخدرات و معجونهاى افيونى و بنگى و معجون فلونيا باشد . كه من خود از اين نوع داروهاى مخدر خوشم نمىآيد و تا ممكن است نبايد از آنها استفاده كرد . اگر بيمار داراى سوء مزاج گرم جوان و نيرومند باشد ، شايد اگر ناشتا آب بسيار سرد بخورد شفا يابد . در علاج بيمارى سوء مزاج گرم كبد قرص تباشير ، قرص زرشك و قرص كافور همه مفيدند . قرصى كه تركيبش را ذكر مىكنيم در اين زمينه بسيار خوب و آزمون شده است . نسخه : گل بيدمشك ، و گل نيلوفر از هريك به وزن ده درهم . گل محمدى كه كاسبرگش كنده باشد ده درهم . كافور به وزن دو درهم و نيم ، صندل سرخ ، لاك شسته به وسيلهء ديك ابزار - چنان كه الوا را مىشويند - از هريك هفت درهم . تانبول هشت درهم . زعفران سه درهم . راوند پنج درهم . گل قبرسى ، مصطكى و پر سياوشان هريك سه درهم . همه را با آب تاجريزى و آب كاسنى بسرشند و قرصى سازند و هر قرصى به وزن يك مثقال باشد . و هر روز يك قرص را با آب تاجريزى بخورند . اين داروى گذاشتنى بر كبد ، براى كبد داراى سوء مزاج گرم مفيد است . نسخه : خرفه را بكوبند و روغن گل بر آن ريزند و بگذارند تا سرد مىشود و از خارج بر كبد بگذارند .