أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

150

قانون ( فارسى )

بيرون آيد . نشانيها همه نشانيها را شناخته‌اى و مشهورند نياز به تكرار ندارد . علاج اگر سبب ، مزاج گرم همراه ماده است و ماده معده را مىگزد و از جا مىلغزاند ، بايد با آرامى تمام خلط را بيرون برانى . بعد از پاكسازى معده از خلط داروها و غذاهاى زير را تجويز كن ! 1 - رب ميوه‌هاى قبوضيت‌آور بخورند . 2 - گاورس را در قاوت آب جو بر آتش بپزند و بخورند . اگر حالت لغزندگى معده به درازا كشيد ، اين دستور را به كار برند : 3 - دوغ گاو را بر آتش بپزند يا آهن سرخ شده و يا سنگ گرم شده در آتش را در دوغ گاو اندازند كه بدين وسيله به جوش آيد . داروهاى قبوضيت‌آور كه عبارتند از : تباشير ، گل محمدى ، كهربا ، گلنار ، خرنوب مصرى و قارچ چمنى همه را درهم ريزند و خرد بسايند . پنج درهم از آن مخلوط را با نيم رطل ( چهل و پنج مثقال ) دوغ جوشيدهء ذكر شده در بالا ، قاطى كنند و بيمار از آن بخورد . 4 - ضمادهاى گيرنده را - كه در قانون ذكر كرده‌ايم - بر معدهء بيمار بگذار ! 5 - غذاى بيمار ، عدس پوست‌كنده ، برنج ، گاورس با افشرهء ميوه‌هاى قبوضيت‌آور از قبيل : آب‌غوره ، آب انار ترش و آب به ترش‌مزه بخورد و چيز ديگرى نخورد . 6 - اگر ديدى كه ناگزيرى گوشت تجويز كنى ، بايد گوشت جوجه ، كبك ، تيهو كه آن هم بايد بسيار برشته شوند و از ترش‌مزه‌هاى نامبرده بر آن پاشند ، تجويز كرد . اگر لغزش و صافى معده از اثر سوء مزاج گرم سادهء بدون ماده است - كه گفتيم بندرت رخ مىدهد - يعنى اگر احيانا اين ندرت رخ داد ، علاجش تقريبا همين علاج است كه براى معدهء لغزيده از اثر سوء مزاج گرم همراه ماده است كه بيان كرديم . اگر سبب لغزش و صاف شدن معده سردى است ( مزاج سرد است ) داروهاى گرمىبخش را تجويز كن كه بخورد . گذاشتنىهاى گرمىبخش‌تر بر معده بگذار كه همه را در جاى خود شرح داده‌ايم . كسى كه از سردمزاجى معده به اين حالت رسيده است بايد غذايش گوشت چكاوك برشته ، گوشت گنجشك برشته و گوشت جوجهء مرغ برشته ؛ كه هركدام از اين گوشتهاى برشته را تجويز مىكنى بايد آن را با ديك ابزارهاى خوشبوى قبوضيت‌آور گرمىبخش بياميزند . يا داروى ديك ابزار خوشبوى گرمىبخش را با داروى ديك‌ابزار گيرنده قاطى كن و بر گوشت برشتهء نامبرده بپاش ! اگر سبب سردمزاجى معدهء همراه مادهء خلط است - چنان كه سابقا نيز ذكر كرديم - معده را يواشكى و با داروهاى نه بسيار تند و اسهال‌بخش از ماده پاكسازى كن ! بيمار هر هفته بايد يك بار قى