أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
142
قانون ( فارسى )
فصل چهارم دمل در معده بسيار روى داده كه پزشكان از معالجهء ورم معده منحرف شده و اهمال كردهاند تا جايى كه ورم به خراج تبديل شده است . و امكان دارد كه دمل معده خودبهخود ايجاد شده و از ورمى منتقل نشده باشد . نشانيها همان نشانيها است كه در بحث ورم گرم معده بيان شدهاند . علاج تا در معده ورم است و دمل نشده است ، بايد به وسيلهء رگزنى و داروهاى سردىبخش معده را دريافت كه از تبديل شدن ورم به دمل جلوگيرى شود . داروهاى خارجى و داروهاى تناولى تا ممكن است به كار ببر ! اما اگر كار از كار گذشت و ورم دمل گشت و دمل در راه پخته شدن و رسيدن بود ، دقت كن ! اگر حدس مىزنى كه دمل سبكبار است و جاى نگرانى نيست و دارد پخته مىشود ، چندين بار پياپى شير حيوان به بيمار بده بخورد ؛ شير را با آب گرم قاطى كند و بخورد . با سرانگشت جاى سخت شده را معاينه كن ببين آيا زير انگشت به گودى مىرود ؟ آيا بيمار از اين انگشت بر جاى سفت گذاشتن به هيجان مىآيد ؟ آيا مىلرزد ؟ آيا ورم زير انگشت نرمش نشان مىدهد ؟ اگر نتوانى تشخيص دهى كه ورم دمل شده است يا نه آب شنبليله و آب گياه سهكوهه و روغن بادام شيرين تجويز كن كه بيمار بخورد . اگر نياز به داروى قويتر داشتى و حدس زدى كه دمل بيشتر از اول به پخته شدن و رسيدن نزديك است ، روغن كرچك را بر آب شنبليله و آب سهكوهه و روغن بادام شيرين اضافه كن ! اين دارو كه تركيبش در زير آيد آزمون شده و بسيار خوب است . نسخه : كاسنى بيابانى يك درهم ، بزر مرّ يك درهم . بزر شنبليله يك درهم . شكر سه درهم . همه را خرد بسايند و با وزن سه اوقيه ( بيست و يك مثقال ) شير گرم بخورند . شير اگر شير الاغ باشد بهتر است و گرنه شير بز استعمال شود . داروى آزمون شدهء خوب ديگرى هست با تركيب زير . نسخه : برگ خشكيدهء كاسنى بيابانى هفت مثقال . شنبليله چهارده مثقال . بزر مر و خوش بيست و هشت