أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

137

قانون ( فارسى )

تجويز كن ! اگر ورم كهنه و ماندگار شد قرص سنبل را استعمال كن ! ضماد ساخته از مقل و ثمربان - كه در قرابادين تركيبش را گفته‌ايم - بر معدهء بيمار بگذار . مرهم ساخته از روغن بلسان ، الوا ، موم سفيد را بر معده ماليدن خوب است ، همچنين مرهم جالينوسى - كه در باب ناتوانى معده ذكرش آمد - بر معده بمالند خوب است . ضماد شاه افسر بر معده گذاشتن در اين حالت بسيار بهره‌رسان است . تركيب اين ضماد چنين است . نسخه : بابونه ، گلنار ، بزر كتان ، شاه افسر ، خطمى در اجزاء متساوى درهم بسرشند و از آن بر معده گذارند و با آن معده را باندپيچى كنند و آب‌پزش را بر معده پاشند . و اين داروى تناولى زير نيز در اين زمينه خوب است . نسخه : گل محمدى ده درهم ، عود دو درهم . مصطكى سه درهم . بزر كاسنى ، كشوت ( گياهى است نخ‌ماننده بر گياهان ديگر تند ، رنگ توسى مايل به سرخ دارد ) سه درهم . درهم ريزند و از آن تناول كنند . اگر ورم التهابى بود ، با كمى كافور بخورند . نسخهء ديگر : خيار چنبر دارويى سه استار ( دوازده مثقال ) در يك رطل ( نود مثقال ) آب بر آتش بجوشد تا نيم رطل ( چهل و پنج مثقال ) باقى مىماند سپس پاليده شود . آب تاج‌ريزى ، آب كاكنه يك اسكرجه ( بيست و يك مثقال ) با نيم رطل باقى ماندهء پاليده قاطى شود . بر آتش گذارند تا يك بار غلت خورد . آنگاه نيم درهم از معجون تلخ مسهل ( ايارج فيقرا ) در آن ريزند و بهم زنند . اگر بيمار داراى نيروى كافى است همهء اين دارو را يكباره بنوشد . و اگر ناتوان است نيمى از آن را تناول كند . و اگر خواستى بيشتر اثر داشته باشد ، شبت و بزر كتان و شنبليله را بر اين دارو بيفزاى اگر خواستى كه دارو قوىتر باشد . بزر كلم و اندران و مخ گوزن و پيه مرغ خانگى را نيز بر آن اضافه كن ! شايد در اين حالت به ضماد فيلغريوس و ضماد زرد نياز داشته باشى كه بر معده بگذارى . قرص مقل نيز در اين‌باره مفيد است كه بيمار تناول كند . نوعى مرهم هست كه براى ماليدن بر معدهء ورم گرم‌زده بسيار خوب است و تركيبش به قرار زير است : نسخه : موم يك اوقيه . روغن سنبل رومى يك اوقيه . مصطكى ، الوا ، مشك زمين ، گور گياه . از هريك يك مثقال . مقل سه درهم كه در شراب حل شود و با داروهاى ديگر درهم بسرشند تا مرهم شود .