نمىكند ، يا هنوز شروع به كار نكرده است و به سرعت وظيفهء خود را انجام نداده است ؛ اما دير يا زود عاقبتش را مىبيند و احيانا اتفاق مىافتد كه دارو كار كند و شكم روان شود و هنوز نوبت تشنگى نرسيده باشد ، و وقتى كه دارو خورده ، تشنه مىشود ، كار از كار گذشته است و سبب اين تقديم و تأخير چنين است : الف - دارو بسيار گرم‌مزاج است . ب - معده داراى مزاج گرم و خشك است . اما اگرنه دارو گرم‌مزاج است و نه معده سوء مزاج گرم خشك دارد ، بلكه مسئله ضد و برعكس است ، يعنى دارو سردمزاج است و مزاج معده هم سرد رطوبى است ، تشنگى ديرتر از وقت متوقع سروكله‌اش پيدا مىشود . پس روى آوردن تشنگى براى كسى كه داروى اسهال گرم‌مزاج خورده است و معده‌اش مزاج گرم و خشك دارد ، دلالت بر اين نمىكند كه دارو دست به كار شده است يا كار نمىكند . اما اگر معدهء كسى كه داروى مسهل خورده است سرد و رطوبى مزاج است و دارو هم سردمزاج است ، تشنه شدن گزارشى است از اينكه كار خاتمه يافته است . 20 - زياد حرف زدن خارج از عادت ، تشنگىآور است . 21 - ورزش زياد تشنگىآور است . 22 - خسته شدن زياد تشنگى مىآورد . 23 - خوابيدن بعد از خوردن غذاى گرم انسان را تشنه مىكند ؛ اما اگر خوابيدن بعد از خوردن غذاى گرم نباشد ، علاوه بر اينكه تشنگىزا نيست تشنگى را نيز تسكين مىدهد . اگر در اثناى بيماريهاى سخت و شديد بيمار بسيار قبض بود و بسيار تشنه شد ، اين از بدترين علامات بيمارى است . نشانيها : تشنگى غير طبيعى رخ مىدهد ، چرا ؟ سببها را بيان كرديم ؛ اكنون چگونه پى ببريم كه كدام سبب از اين سببهاى ذكر شده موجب بروز حالت تشنگى غير عادى شده‌اند . اينك نشانيها : اگر سبب تشنگى بيش از حد لازم سوء مزاج انسان است ، ما نشانيهاى انواع مزاج را به‌طور عمومى و خصوصى گفته‌ايم و تو ياد گرفته‌اى و معالجه را نيز مىدانى ! بايد خوب بررسى كنى و تشخيص دهى . آيا شخص گرفتار درد تشنگى ، سوء مزاج ساده دارد يا سوء مزاج همراه مادهء خلط ؟ اگر سوء مزاج ساده است ، گرم است يا سرد ؟ يا گرم و خشك ؟ يا گرم و تر ؟ يا سرد خشك ؟ يا سرد تر ؟ و . . . و اگر سوء مزاج همراه ماده است ، جنس ماده چيست ؟ تلخ است ؟ شور است ؟ بورقى است ؟ شيرين است ؟ آيا در غليان است و آزاردهنده ؟ اينها را بايد به دقت تشخيص دهى و بر ضد نوع سوء مزاج و براى پاكسازى خلط بدجنس دست به كار شوى .