أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
106
قانون ( فارسى )
بايد از غذاها و نوشابههاى سرد و سردىبخش استفاده كند . 5 - رويهء بدن را با داروهايى مالش ده كه سوراخهاى ريز پوست را سد كند ؛ كه روغن آس در اين باره مفيد است و به ويژه اگر روغن آس در مرهمى وارد باشد كه زاج بلورى آب شده در سركه در آن وارد است . 6 - اگر ديدى مانعى در راه نيست ، بيمار را وادار كن كه با آب سرد آبتنى كند . 7 - غذاى بيمار علاوه بر اينكه بايد سرد و سردىبخش باشد ، بايد لزج و غليظ هم باشد ؛ از قبيل : سيرابى ، ترشيهاى سركهاى ، غذاهاى ترشمزه ، غذاهايى كه بسيار جوشيده و غليظ شدهاند ، نان فطير بىمايه . همينكه ديدى اين رژيم غذايى براى بيمار مفيد واقع شده است ، تا حدّى كه لازم است بر آن دوام كند ؛ آنگاه به تدريج و كمكم از آن كم كرده و در نتيجه بس كند ، كه مبادا از جهتى ديگر ، از اثر اين نوع از غذاها با اشكالى روبهرو شود . همچنين كسانى كه اشتهاى سگانه را از اثر تخلخل بدن كسب كردهاند اين رژيم را مراعات كنند خوب است . اگر سبب برانگيختن اشتهاى سگى در انسان كرمهاى ريز و درشت شكم هستند : 1 - كارى كن كه كرمها بميرند و از شكم بيرون آورده شوند ، وسايل كشتن و بيرون انداختن كرم شكم را در باب ويژه به كرم شكم شرح خواهيم داد . 2 - بعد از كشتن و بيرون راندن كرمها از شكم بيمار ، تغذيهء او را چنين تجويز كن ! : غذاهاى سرد و سردىبخش غليظ بخورد ، نان را در آب سرد - كه با گلاب قاطى است - خيس كند و بخورد . گوشت خروس ، گوشت مرغ ، گوشت ماهى بخورد ، اما نبايد بگذارد از پختن زياد از هم پاشيده باشد . بهعلاوه ميوههاى گيرنده ( قبوضيّتآور ) بخورد . اگر بلغم ترشمزهء ناپسند كه به معده خزيده است اشتهاى سگانه را موجب شده باشد ، بيمار بايد غذاهايى را بخورد كه مرزه ، خردل ، فلفل ، در آن ريخته باشند . عسل ، سير ، پياز ، گردو ، غذاهاى چرب ، انواع پيه از قبيل پيه مرغ و امثال آن بخورد . منظور از برخى از اين خوراكيها ، فقط گرمى بخشيدن است كه عبارت از داروهاى گرم است ؛ و منظور از برخى روبهراه كردن تأثير ترشى است كه عبارت از چربيهاى ذكر شده است . اگر تشخيص دادى كه بيمار تنى چنان نيرومند دارد كه تحمل اسهال شدن را داشته باشد ، بعد از خوردن اين غذاهاى نرمىبخش ، به وسيلهء معجون مسهل چنانى او را اسهال ده كه معجون آميزه با داروى نيروبخش باشد و بعد از آن غذاهاى چرب بخورد . اگر بيمار اشتهازده ، كه از اثر بلغم ترشمزهء داخل معدهاش به اشتهاى سگانه مبتلا شده است كودك بود ، به وسيلهء داروهايى كه ليونت شكم مىدهند از قبيل : پياز و سير و غذاهاى نرمىبخش ديگر او را معالجه كن ! بايد بعد از خوردن نرمكنندهها ، آب گرم بنوشد كه آب گرم خلط داخل معدهء