مادهء بلغمى بيشتر مؤثرند عبارتند از داروهايى كه نرم‌كننده و تحليل‌برنده و قطع‌كننده هستند ، مانند : مرزنگوش ، برگ غار ، درمنه ، مشك چوپان ، گورگياه ( اذخر ) ، بابونه ، شاه افسر ( اسپرك ) ، شبت ، بسفايج ( بسپايه ) ، افتيمون - بسپايه و افتيمون براى رسانيدن مادهء سودايى خاصيت ويژه‌اى دارند - آويشم ، حسل ، پونه ، فيجن ، برنجاسپ و هرآنچه از ردهء داروهاى گرم ديگر كه در جدولهاى تحليل بردن و پخته گردانيدن ذكر كرده‌ايم . بايد دانست كه چاره‌انديشى براى مادهء بلغمى و مادهء سودايى تا اندازه‌اى باهم تفاوت دارند و اين را بعدا ذكر خواهيم نمود . اين داروهاى رساننده بايد به تناسب با اندازهء ماده ، بيشى و كمى يابند . اگر ماده زياد باشد و بسيار شدت داشته باشد ، ما هم درجهء داروهاى گرم را تا چهار درجه تقويت مىكنيم . مثلا داروهايى چون عاقر قرحا و فربيون و همانند آنها را به كار مىبريم ، مگر اينكه بيم آن برود كه از اثر استعمال چنين گرمترها مادهء مورد نظر به جوش آيد ، و اين احتياط را بايد وقتى داشته باشيم كه ماده بسيار زياد باشد و بيم آن برود كه از اثر دارو ، حجمش بيشتر شود و كشيدگى پيدا كند و آزار بسيار برساند ، يا ورمى به بار آرد . اگر حس كرديم كه ماده بسيار زياد است و بيم آن مىرود كه از استعمال داروى گرم به جوش مىآيد و زيادتر شود و كشيدگى پيدا كند ، قبل از استعمال دارو كمى از آن را بيرون مىكشيم و آن وقت به پختن آن اقدام مىكنيم . براى پخته گردانيدن خلطهاى نرم و ناپخته ، بهتر آن است كه درمان و ضمادها در گرمىبخشى معقول باشند ، و در عين حال بستن و باز كردن را به كار مىبريم تا به آسانى و نرمى كار انجام گيرد . اگر ماده اندك يا ناتوان باشد ، براى ماده‌اى كه بسيار گرم نيست ، در درجهء اول تنها داروهاى لطيف استعمال مىكنيم ، و اگر در چندىوچونى ، حالت وسط داشته باشد ، ما هم داروهاى متوسط ميانهء گرم و لطيف را استعمال مىكنيم . اگر مادهء گردآمده سودايى باشد ، نبايد فقط اين داروها را استعمال كرد كه مبادا تخفيف را بيشتر كند . به‌ويژه اگر سوداى غير طبيعى باشد و سو زندگى داشته باشد . پس بايد براى رسانيدن مادهء سودايى حتما نرم‌كننده و تركننده را به كار برد و بعد از آن پخته گرداننده‌هاى تحليل بر لطيف - كه در درجهء دوم و سوم تحليل برندگى قرار دارند - به كار ببريم . بهتر آن است كه نرم‌كننده و ترىبخش را همراه داروهاى گرم قطعه‌كننده و تحليل‌برنده به كار ببريم . اگر ماده گرم است ، پخته گردانيدن ، قوام آن را گرد هم آرد و باز مىكند و قطع مىنمايد . سردىبخشهايى كه هم ترى مىآورند و هم مىزدايند و مىشويند عبارتند از : آب جو ، شير بز و همانند آنها . كسى كه سردرد دارد و تا اندازه‌اى توان را از دست داده است بايد از شير خوردن پرهيز كند ، و رساننده‌هايى كه شرط آنها را بيان كرديم براى چنين بيمارى خوب نيست . علاوه بر سردىبخشهاى نامبرده ، سردىبخشهاى ديگر نيز هست ، از قبيل : آب‌پز برگ بيد و بنفشه و نيلوفر و هفت‌بند و گياهان سردمزاج كه در جدولهاى كتاب داروهاى ساده ( كتاب دوم ) آورده‌ايم .