أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

566

قانون ( فارسى )

1 - اگر شير به رنگ زرد تمايل دارد و شيرى است آبكى و تندمزه ، بدان كه صفرا در توليد آن با خون همكار است . 2 - اگر شير بيش از حالت عادى سفيد رنگ است و مزه و بوى مايل به ترش دارد بدان كه بلغم در توليد آن شريك است . 3 - اگر شير پستان پرمايه و غليظ و اندك و نيرومند است ، بدان كه خلط سودايى در توليد آن نصيبى برده است . گاهى ممكن است شير به اندازه‌اى زياد باشد و چنان يك دفعه فشار آورد كه در راه گير كند و نيروى طبيعت در حصول دادن و بيرون آوردن آن درماند و نتواند فشار لازم به خرج دهد ، كه تو نشانيهاى اين حالت را ياد گرفته‌اى و مىدانى ! گاهى ممكن است شير يا منى ( آب پشت ) به خشكى گرايند و نخ ماننده بيرون آيند كه گناه اين كار به گردن خون است ، زيرا خون اگر بدگوهر باشد هرچند كه در اندازه زياد باشد ، ياراى تبديل شدن به شير را ندارد و اين كار از دستش برنمىآيد . شيرى را كه در پستان جاى مىدهد ناپسند است و تو بر قطع كردن چنين خون بدگوهر آگاهى كافى دارى ! اين را هم بدان ! كه هرچه منى را در انسان افزايش دهد ، در اكثر شيرداران نيز شير را فزونى دهد . چيزهايى كه مايهء افزايش آب پشت و افزايش شير پستان مىشوند از اين قرارند : 1 - قدومه : ( تودرى ) دارويى كه از قدومه سازند . 2 - بزر خشخاش . 3 - پستان بز و گوسفند و غيره بخورند . همچنين هرچه منى را كاهش دهد شير را نيز كم مىكند . چيزهاى كاهش دهندهء آب پشت و شير ، شاهدانه و امثال شاهدانه است . اگر تشخيص دادى كه كم‌شيرى از كم غذايى است ، غذاى شيردار را زيادتر كن ! غذايش لذيذ و مشتها باشد ، غذاى گرم و تر و خوب كيموس بخورد . اگر ديدى كه غذاى تباه اين كار را كرده است و مادهء خون پسنديده را توليد نمىكند و در نتيجه شير كم شده است ، غذاى شيرده را عوض كن و غذايى را كه در بالا گفتيم به شيرده بده ! اگر از بسيارى ورزش و كار زياد خسته شده و شير كم شدن از خسته شدن زياد در كار است ، او را استراحت ده و از كار خسته‌كننده‌اش كم كن ! اگر سبب شير كم شدن ، كم شدن خون است ، و خون از آن جهت كم شده كه جزيى از آن در خونريزى و غيره از دست رفته است . دقت كن ! اگر خونريزى در پايينهاى بدن روى داده ، آن را بندآور و به سوى بالا بفرست . اگر خونريزى در بالاتر از پستان و در بالاييها رخ داده آن را بندآور و خون را به پايين هدايت كن . اگر سبب كم شدن شير ، سوء مزاج ساده است ، غذايى را براى شيرده تجويز كن كه در برابر آن