أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

522

قانون ( فارسى )

نشانيهاى مزاج خشك طبيعى قلب 1 - سختى نبض . 2 - درنگ واكنش نشان دادن با برخوردها . 3 - كم‌آرامى . 4 - اخلاق ددمنشانه . 5 - خشكى بدن ، مشروط بر شرطى كه گفتيم ، كه : كبد در تعديل رطوبت دخالت نكرده باشد . نشانيهاى مزاج گرم و خشك طبيعى قلب 1 - نبض بزرگ - تا اندازه‌اى نه كاملا بزرگ - به بزرگى نبض مزاج گرم خالص قلب ، كه اين كاستن از بزرگى سببش حالت خشكى است كه بر ابزار نبض روى آورده است . 2 - نبض - كه گفتيم تا اندازه‌اى بزرگ است - سريع هم هست و تمايل به ترنجيدگى ( انقباض ) و پياپى زدن داشته باشد . 3 - نفس بزرگ و سريع و پياپى و به‌ويژه در هنگام پس دادن هواى بركشيده . 4 - بداخلاقى و تندخويى . 5 - بىشرمى و حيا نكردن از كار ناپسند . 6 - سبك جنبى . 7 - سخت‌كوشى و پشتكارى . 8 - زودرنجى كه سببش گرماى مزاج است . 9 - دير آشتى كردن كه از خشكى مزاج سرچشمه مىگيرد . 10 - موى زياد و پرپشت بر سينه و فرفرى بودن مو كه سبب خشكى ماده است و خشكى ماده از خشكى مزاج است . 11 - پوست شخص دارندهء قلب در بسايى با دست ، گرم و خشك است . نشانيهاى مزاج گرم و تر طبيعى قلب : - اگر گرم مزاجى طبيعى قلب ، هم‌اندازهء مزاج خشك طبيعى قلب باشد ؛ و روآوردهاى هر دو حالت را در بودن مزاج گرم و تر طبيعى قلب باهم بسنجيم : 1 - موى سينه كمتر است . 2 - سينه گشادتر است . 3 - نبض بزرگ‌تر اما نرم‌تر است . 4 - سرعت و پياپى زدن نبض كم‌تر است . 5 - دارندهء قلب زود خشمگين مىشود اما نه به شدت . 6 - بدن در بسايى گرم و تر است ، باز به همان شرط كه كبد به شدّت - با سردى كه دارد - به مقابله نپرداخته باشد و در تعديل مزاج گرم قلب دخلى نداشته باشد و همچنين كبد در برابر رطوبت قلب ايستادگى نكرده باشد ؛ هرچند اين مقاومت با رطوبت مزاج طبيعى قلب خيلى شديد نباشد .