أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

452

قانون ( فارسى )

كه بدون پاشيدن آب به دست آمده است ، پاليده شود . نبايد بر آتش بجوشد ، مقدارى كم گل مهرزده را در آن حل كنند و بيمار بنوشد . 5 - افشرهء شاخه‌هاى گل ، شيرهء بيخ شنگ را در آن حل كنند . 6 - شادنه و سوختهء شاخ گوزن . قرصها : 1 - قرصى است به نسخهء زيرين : 1 - نسخه : اقاقيا ، گلنار ، گل سورى ، افشرهء شنگ ، جفت بلوط ، پوستهء كندر ، همه باهم در اجزاء برابر . 2 - نسخهء ديگر : زرنيخ ، بيخ مهرگياه ، گل درياچه ، كندر ، اقاقيا ، بزر خرفه ، بزر ريحان كوهى ، گلنار ، كافور ، همه را باهم مىسرشند و از آن قرص سازند و هرباره به وزن دو درهم از آن قرص با نيم اوقيه آب يا شراب گس‌مزه ، يا آب ريحان كوهى تناول نمايند . 3 - نسخهء ديگر : بزر خشخاش ، گل مهرزده ، شيرهء شنگ ، كندر ، كافور ، قرص شود و با آب ريحان كوهى تناول نمايند . 4 - نسخهء ديگر : قرصى كه با انگم درخت بادام مىسازند و « ابن سرافين » ذكر كرده است . 5 - نسخهء خوب ديگر : گل درياچه ، بدل مرجان ، گل شاموس ، گل خشكيده ، از هريك دو جزء ، كهربا ، صمغ عربى ، نشاسته ، از هريك يك جزء ؛ باهم قاطى مىشوند و از آنها قرص سازند . اگر بيمار تب داشت چهار مثقال از اين قرصها را با افشرهء گيرنده ببلعد ، و اگر تب نداشت با شراب كه شراب گيرنده خوب‌تر است . روغنهاى بر سينه ماليدنى : اگر وقت تابستان باشد ، روغن ميوهء به خوب است و اگر وقت زمستان بود ، روغن سنبل مناسب است . ضمادها : ضمادى كه براى بند آوردن خون تف‌كردنى در چندين حالت مفيد است ، بدين قرار است : نسخه : آرد جو ، خاكهء كوبيدهء كندر ، اقاقيا با سپيدهء تخم‌مرغ بسرشد و ضماد گردد . و هرگاه خون بند آمد ، كوشش كن كه زخم را جوش دهى و ورم را بازدارى ! جوش دادن زخم را مىدانى و ياد گرفته‌اى ، كه بايد داروهاى پوشان و چسبان و گيرنده به كار گيرى ! بازداشتن ورم كه نگذارى سر برآرد ، بايد با منع كردن بيمار از غذا باشد و كارى كنى كه مادهء بيمارى را به سوى دست و پا هدايت كنى و سينه را سرد گردانى . بايد بيمار سركهء آميزه با آب