أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

450

قانون ( فارسى )

مىدهد - رطوبت‌بخشهايى را كه شناسايى شده‌اند ، از قبيل : انواع شير ، روغنها ، افشره‌ها را به كار ببر ! اما بايد شروع به تجويز چنين رطوبتيها بعد از معالجهء مشترك باشد . منظورم اين است كه بايد ماده را قبلا به سوى مخالف منحرف سازى . بايد يادآورى كنم كه در چنين حالتى يعنى اگر خشكى سبب خون برآمدن شده است ، نياز به رگ‌زنى و غير رگ‌زنى كمتر از آن است كه براى حالات ديگر از خون تف كردن لازم است . اگر سبب خون برآمدن از راه دهان ، صدمه ديدن كبد است ، اين گرد داروئى علاج آن است . نسخه : راوند چينى ده جزء ، لاك پنج جزء ، گل ارمنى پنج جزء ، گرد همه را باهم قاطى كن ، بيمار هرباره به وزن يك درهم بخورد . داروهايى هستند كه براى چند حالت خون برآوردن مفيدند و اين داروها هركدام كه ساده و تكى هستند در كتاب دوم آمده‌اند و رجوع به جدولها شود . و آنچه در علاج سزاوار اين حالت ( برآمدن خون از دهان در اثر صدمه ديدن كبد ) است ، سنگ شادنه مىباشد . شادنه را اين اندازه خرد كن و بساى كه گرد مانند شود ، آن گرد شادنه را در چيزى گيرنده يا در افشرهء گيرنده بريز و بيمار به وزن يك درهم از آن تناول كند ، بسيار بسيار بهره بيند . نسخه‌هاى ديگر : 1 - اگر خرفه را بجاود و آبش را قورت دهد ممكن است فورا خون بند آيد و ديگر خون نيايد . 2 - آب خيار ؛ افشرهء خيار در اين‌باره مفيد است ، اما اگر آب يا افشرهء خيار را با چيزهاى بسيار گيرنده قاطى كنى و بيمار كم‌كم و جرعه‌جرعه از آن بنوشد ، فايده دوچندان گردد . 3 - سوختهء شاخ گوزن ، اگر داروهاى ديگر در آن باشد بسيار بهره‌رسان است . 4 - آب نعناع . 5 - ثمر درخت ترنگوت ، مقدار تناولى به وزن يك درهم . 6 - شكوفهء گشنيز سه درهم ، بامداد و شام با آب سرد تناول شود . 7 - مرجان ( بدل مرجان ) هم در اين‌باره اثربخش و بهره‌رسان است . 8 - گل شاموس كه گويند به زبان يونانى ستارهء زمين ( كوكب الارض ) ناميده شده است - و من گمان مىكنم كه غير از آن چيزى باشد كه آن را « طلق » نامند - در داروهاى اين بيمارى وارد است . 9 - خون بزغاله قبل از آنكه منعقد شود به اندازهء نيم اوقيه از آن را در مدت سه روز بنوشند . 10 - دانهء آس و بزر بارهنگ به وزن دو درهم در آب بارهنگ ريزند و بخورند مفيد است . 11 - افشرهء گل محمّدى بسيار بهره‌رسان است . 12 - به نيز در اين‌باره مفيد است و به‌ويژه كفيده در خاكستر گرم يا بريان شده . 13 - پنير مايهء خرگوش با گلاب ، يا پنير مايهء غير خرگوش كه پنير مايهء خرگوش نيز مستثنى نيست با چيزى گس‌مزه بجوشد يا با آب ريحان كوهى بپزد مفيد است و به‌ويژه براى بيمارى كه خون برآمده از راه دهانش از سينه تراويده باشد .