اگر خواستى بدانى كه خون از كدام طرف بدن مىآيد ، بيمار را بر هر دو پهلو بخوابان ! طرفى كه سبب خون برآوردن در آن نهفته است تشخيص داده مىشود ، زيرا هرگاه بيمار بر طرف خون برآوردنى بخوابد خون بيشتر آيد . بايد دقت كنى كه نكند خونريزى بينى به خون تف كردنى انجاميده باشد ، بايد نوعيت خون را تشخيص دهى و اين تشخيص دادن از چند جهت ممكن است : 1 - بيمار به خونريزى بينى عادت دارد ؟ 2 - روىآورهاى خونريزى بينى پديدارند ؟ 3 - آيا از خون برآوردن سنگينى سر سبك شده است ؟ روىآورهاى خونريزى بينى از اين قرارند : الف - رنگ رخسار و چشم سرخ مىشود . ب - بيمار چيزهاى ريز درخشنده مىبيند كه وجود خارجى ندارند . ج - خونى كه از بينى مىريزد كف ندارد . د - خون بينى يك دفعه مىريزد . خونى كه از راه دهان و از گوهر گوشت برآيد ، كه گوهر گوشت در اين حالت با زخم روبه‌رو است و زخم به قرحه تبديل شده است ؛ پس خونى كه برمىآيد و از راه دهان انداخته مىشود ، كف‌آلود است . خونى است كه درآمدنش فاصله هست ، خونى است كه درد همراه ندارد . خونى كه از قرحهء ريه سرچشمه گرفته است ، كمتر از خونى است كه از رگ مىتراود ، اما خطرش بيشتر و سرنوشت بدترى را از خون برآمده از رگ در بر دارد . بيماران ذات الجنب و ذات الريه اگر حرارت آتشين و جوشان در ريه داشته باشند ، خون كف‌آلود بيرون مىدهند . گاهى خونى كه از قصبه مىجهد كف‌آلود است ، ليكن چنين خون كف‌آلوده كه از قصبه آيد ، نياز به نفس تنگ كردن و سرفهء سينه صاف كردن دارد و با اين‌همه خونى كه از قصبه آيد اكثرا اندك است و تا اندازه‌اى درد همراه دارد . خونى كه از رگها آيد كف‌آلود نيست و از خونى كه از ريه مىآيد گرم‌تر و قوام گرفته‌تر است و بيشتر از خونى كه از ريه آيد شباهت به خون طبيعى دارد ؛ اما در غلظت به خونى نمىرسد كه در سينه است . خونى كه از راه دهان برآيد و از سينه تراويده است ، سياه‌رنگ و غليظ است ، و از آنكه فاصله زياد است تا اندازه‌اى جامد شده و داراى كف و كفك است . دردى در سينه احساس مىشود كه جاى درد را مىنماياند و هرگاه بر سينه بخوابد درد بيشتر مىشود . انگيزهء چنين دردى در سينه پىآلودگى اندامان سينه است . خونى كه از سينه به دهان راه مىيابد كم‌كم آيد نه يك دفعه و بسيار . اگر خون برآمده از راه دهان بسيار است ، علامت آن است كه گسستگى در رگ روى داده است .