أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
351
قانون ( فارسى )
رنگ كه در ميان گياه و درختان است و از شاخهاى به شاخهاى مىپرد . پيه اين جانور دندان را مىبرد و از هم مىپاشد . فصل چهاردهم كرم دندان بزر بنگ ، بزر تره هريك چهار جزء ، بزر پياز دو جزء و نيم ؛ بكوبند و با پيه بز عجين شود و از هر يكدرهم آن قرصى بسازند ، سر را بپوشانند و بخور يك قرص را وسيلهء قيف به دندان رسانند . فصل پانزدهم به هم سايش دندان به هم سودن دندان در وقت خواب از ضعف ماهيچههاى آرواره است و تشنجمانند است . كودكان زياد به اين درد مبتلا مىشوند و چون بزرگ شدند از بين مىرود . اگر به هم سودن دندانها در خواب زياده از حد بود ، آژير سكته ، يا صرع يا تشنج يا دليل كرم شكم است . اگر از كرم باشد ، هميشگى نيست و گاهگاهى آيد ، بايد سر را پاكسازى كرد و روغنهاى گرم خوشبو كه نيروى گيرندگى در آن باشد بر گردن بيمار بمالند . فصل شانزدهم دندانى كه از ساير دندانها درازتر مىشود بايد با دو انگشت يا با ابزارى گيرنده گرفت و سوهان زد ، سپس ثمر غار و شب و زراوند نر به دندان بمالند . فصل هفدهم كندى دندان كندى نوعى سر شدن است كه از سببى زبركننده پديد آيد و آن سبب يا گيرنده و يا گس است ؛ يا سبب از خارج بر دندان وارد آمده ، يا نتيجهء قى كردن است و اگر خلط ترشمزه باشد سبب از معده است ؛ و گاهى از نگاه كردن كسى كه پياپى چيزى ترش را گاز مىگيرد ، كندى دندان روى دهد كه اين را مىتوان تأثير خيال و تصور ناميد . علاج : جاويدن خرفه بسيار نافع است ، جاويدن ريحان كوهى ، بزر خرفهء كوبيدهء با آب خيسشده و سقز درخت بنه ، « جوز ملكى » ، نارگيل يا فندق يا روغن زيتون نارسيده ماليدن - يا دردى غليظ