كاهو ، يا آب تاجريزى ، در گوش ريز ! اگر از سردى و مادهء سرد است ، همهء انواع روغنهاى گرمىبخش كه پاره‌هايى از گندبيدستر در آن باشد و به‌ويژه روغن بلسان و كوشنه يا روغن بادام تلخ ، افشرهء خاراگوش ، روغن بابونه با پيه گاو و زهرهء گاو نر ، يا روغن كنجد كه پيه حنظل يا ريشه‌هايش در آن پخته است خوب دارويى هستند . شاش گاو نر كه مرّ در آن حل شده در گوش چكانند ، يا افشرهء سيماهنگ ، كه همهء اينها را بعد از اخراج مادهء سرد به كار برند ، اگر خفه‌شدگى داشت همان وسيلهء تخليه‌هاى عمومى بدن و به‌ويژه تخليه‌هاى اطراف سر به كار ببند ! و بعد از پاشيدنيهايى كه خودت مىشناسى و به‌ويژه آنچه برگ و دانهء غار در آن است مفيد است . ورزش گوش بسيار خوب است ، و همچنين صدا كردن تند در گوش . صداى شيپور و امثال آن . قيف در گوش گذاشتن و از راه آن بخار داروهاى پخته و تحليل‌برنده وارد گوش كردن بسيار مفيد است . افشرهء فيجن با عسل و گندبيدستر و روغن شبيت و شاش بز و زهرهء بز و به‌ويژه اگر بارزد در آن باشد براى همهء انواع بيماريهاى گوش مفيد است . نسخه : آزمايش شده كه گندبيدستر سه درهم ، بورهء قرمز يك درهم و نيم ، خربق يك درهم و نيم ، قطره‌اى يا به شكل قرص استعمال كنند بسيار مفيد است . و در نسخه‌اى ديگر خربق سياه سه چهارم درهم ، بورهء قرمز يك‌سوم درهم باشد . نسخهء ديگر : كندس و زعفران و گندبيدستر هريك يك جزء ، خربق سياه ، بورك از هريك چهار جزء ، در شراب حل شود و استعمال گردد . يا ، الوا ، گندبيدستر ، پيه حنظل ، فربيون با زهرهء گاو . روغن ترب و روغن مويزك ، تجربه شده ، بسيار نافع است . افشره يا آب‌پز افسنتين ( خاراگوش ) يا افشرهء ترب با نمك و به‌ويژه اگر بندآمدنى و رطوبت باشد . فتيله از خردل كوبيده با انجير و گاهى بورهء قرمز هم باشد خوب است . آب دريا را به گرمى در گوش كنند خوب است . خربق سياه و زهره‌ها و به‌ويژه زهرهء بز با روغن گل مفيد است . بعضى عقيده دارند كه ثمر سرو كوهى را در روغن كنجد بپزند ، تا ثمر سروسياه گردد . قطره‌اى در گوش كنند ، براى رفع كرى خوب است . روغن شبيت يا روغن غار يا روغن سوسن يا روغن سنبل رومى با گندبيدستر باشد خوب است . همچنين كف گياه خاراگوش يا افشرهء فيجن از داروهاى نافع هستند . اگر سنگينى گوش از خشكى است ، علاجش زياد در حمام ماندن ، خوراك و نوشابهء رطوبت‌بخش ، روغن معتدل و آب ولرم بر سر پاشيدن است . همچنين روغن نيلوفر و روغن بيد و روغن تخم كدو و غيره به بينى كشيدن خوب است . اگر از بندآمدنى است ، علاوه بر آنچه در باب سده گفتيم ، افشرهء ثمر شهدانه و افشرهء حنظل سبز نافعند .