أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
274
قانون ( فارسى )
فصل اول تشريح گوش بدان ! كه گوش اندامى است براى شنيدن خلق شده . صدفهء كج ناهموار دارد ، كه صدا را جمع و حبس مىنمايد و آن را به طنين اندازد . سوراخى دارد كه در استخوان سنگى ( حجرى ) كج و لوليى ( پيچ و مهره مانند ) فروشده كه هوا مسافت درازترى طى كند . و اين سوراخ پيچ مانند كلفتى اندك و كوتاه دارد . چرا پيچ پيچ است ؟ زيرا اگر سوراخ مستقيم بود مسافت كمتر مىشد . طول مسافت براى چيست ؟ طول مسافت از اين است كه گرمى و سردى زياد يك دفعه هجوم نياورند ، بلكه به تدريج داخل شوند . سوراخ گوش به فراخنايى مىرسد كه هواى راكد در آن است . در سطح رو به خارج گوش ليف عصب هفتم كه از زوج پنجم از زوج عصبهاى مغز است گسترده است . سوراخ گوش سخت و سفت است كه از كوبيدن هوا تأثيرپذير نباشد . هرگاه امواج صدا در داخل سوراخ با ليف نامبرده برخورد كند ، گوش آن را احساس مىنمايد . اين ليف عصبى در گوش همانند عدسى در چشم است . بقيهء اعضاى گوش همانند اعضايى است كه در پيرامون عدسى است كه لايهها و رطوبتهايى است كه عدسى را خدمت كنند و يارى دهند و حفظ كنند . صماخ - سوراخ گوش - همانند سوراخ عنبيه است ، مادهء گوش كركركى است ، زيرا اگر گوشتى يا غشايى بود ، شكل محدّب و حلزونى را نمىپذيرفت . اگر استخوانى بود ، از هر صدمهاى آزار مىديد . كركركى شد كه انعطافپذير باشد . گوش در دو طرف سر خلق شده كه قسمت جلو براى چشم سزاوارتر است . در جايى خلق شده كه زير موهاى برچيدنى است ، كه در زير پوشش موى و پوشش لباس قرار نگيرد . گوش به بيماريهاى مختلف دچار مىشود ؛ گاهى درد گوش كشنده مىباشد . اكثر بيماريهاى گوش از تبهاى سخت ناشى است .