أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
249
قانون ( فارسى )
لادن - كه در اقرابادين آمده - يا اينكه سوختهء هستهء خرماى نارسيده وزن سه درهم ، سنبل رومى دو درهم ، باهم سرمه شوند . داروى مجرب : سنبل سياه را گرد كنند و به وسيلهء ميل به چشم كشند . پشك موش سوخته يا ناسوخته با عسل خوب است و بهويژه براى سرخى و آماس پلك . يا : خاك زير درخت تاك ، با زعفران و سنبل رومى هريك ، يك جزء را سرمه كنند . اگر ريزش مژه همراه خارش و سرخى پلك باشد و پلك خوره داشته باشد ، انارى را كاملا با همه اجزائش در سركه بجوشانند تا از هم مىپاشد و برجاى ريزش مژه بچسبانند . همه داروهاى چسبيدنى مفيدند . زاج سفيد ، زاج زرد ، به تساوى بكوبند ، داروى سرخى و ورم پلك است . پشك سوختهء خرگوش هشت درهم ، پشك بز نر سه درهم ، در چشم كشند مفيد است . مگس سر بركندهء خشكيده ، فندق سوختهء كوبيده و با پيه بز يا پيه خرس بر آن مالند هم مژه را باز روياند و هم سياهرنگ مىباشد . سرمهء بوداده يك جزء ، فلفل يك جزء ، سوختهء ارزيز شسته چهار جزء ، زعفران چهار جزء ، ناردين سه جزء ، هستهء سوختهء خرما دو جزء ، باهم قاطى كرده و به چشم كشند . فصل بيستم موى برگشته علاجش پنج طريقه دارد : چسبانيدن ، داغ كردن ، تنظيم با سوزن ، بريدن و كوتاه كردن پلك ، بركندن كه باز نرويد . 1 - چسبانيدن : موى را بلند كن ! و جاى آن را مصطكى ، صمغ صنوبر ، داروش ، اندران ، چسبى كه از شكم جانور صدفى بيرون آيد ، الوا ، انزروت ، كتيرا ، كندر حل شده با سپيدهء تخم بگذار ! روغن چينى هم خوب است و از آن خوبتر چسب پنير است ، كه در اقرابادين ذكر كردهايم . 2 - علاج با سوزن : سوزنى را از لايهء داخلى پلك به سوى خارج روان كن و كوشش كن كه سر موى زائد در سوراخ سوزن آيد و بيرون بيار و ببند ! اگر نتوانستى موى را در سوراخ سوزن جاى دهى ، موى زنى را در سوراخ سوزن كن آن سر ديگر را گرهى بزن كه حلقهاى باشد و موى زائد را در آن حلقه بند كن و بيرون بكش ! اگر ناچار شدى كه عمل سوزن را تكرار كنى ، جاى را عوض كن زيرا تكرار در يك جاى سوراخ را گشاد مىكند و موى را نمىگيرد . 3 - بريدن : رستنگاه موى زائد را از پلك مىبرند . بعضى گفتهاند جايى را كه « اجانه » طشتك گويند و در كنار پلك است شق كنند و چون شق شده به هم آيد حتما گوشت زايد بر آن مىرويد و اين گوشت موى برگشته را راست نگه مىدارد ، و نمىگذارد كه واژگون شود و برگردد . 4 - داغ گذاشتن : سر سوزنى سر كج را گرم كن ، پلك را بكش ، جاى مو را داغ كن ! ديگر