أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

237

قانون ( فارسى )

شوند . روىهم براى هر حالتى پاكسازى و حجامت بر پشت گردن بهترين است . بايد در مرحلهء اول پشم خيس‌شده در سركه را بر آن نهند ، رخساره را آب سرد يا نمكاب و به‌ويژه اگر داروهاى گيرنده از قبيل : پوست انار ، تمشك ، خشخاش ، كاسنى ، هفت‌بند در آن پخته باشد ، بپاشند . درصورتىكه از امتلا نباشد از اين دارو بسيار استفاده مىكنند . اگر از امتلا باشد ، بايد همين‌كه شروع كرد ماده را تحليل برد . اگر از سستى باشد ، بايد معجونهاى بزرگ ، در دهن گردانيدنى ، بوكردنى ، بخورهاى شناخته شده را به كار برد و سپس گيرنده‌هاى قوى را استعمال كرد . آنچه در حال روانى شكم به وجود آيد ، اگر از كمى جريان خون زايچگى يا تباهى جنين است ، بايد خون حيض را به جريان انداخت و جنين را بيرون آورد . اگر تنها از اثر فشار بود ، داروهاى گيرنده لازم است . در علاج برآمدگى و بالا زدن چشم ، آرد باقلى با گل و كندر و سپيدهء تخم ضماد شود ، همچنين هستهء سوختهء خرما با سنبل علاجى خوب هستند . فصل شانزدهم گود شدن و كوچك شدن چشم در تبها اين حالت روى مىدهد و به‌ويژه تبهاى شبانه ، همچنين كمى بعد از پاك‌سازيها و بىخوابى زياد و غم و اندوه ، روىآور است . اگر از بىخوابى است ، چشم خواب‌آلود و سنگين مىنمايد ؛ حركت پلك دشوار است و كاسهء چشم به حال عادى است . اگر از اندوه است ، چشم از جنبش مىافتد . گويند شخصى نيمى از بدنش سرد شديد و نيمى ديگر گرم شديد بود . چشمى كه در طرف نيمهء سرد بود ، گود و كوچك شده است ، اينها را از ياد مبر ! فصل هفدهم كبودى چشم انگيزه‌هاى كبودى چشم ، يا از پرده‌هاى چشم ناشى است ، يا از رطوبتها . اگر سبب رطوبت باشد ، رطوبت عدسى چشم در اندازه زياد و سپيدى چشم صاف است . اگر عدسى نزديك به خارج باشد و اندازهء رطوبت به اعتدال يا كمتر از حد معمول باشد ، سبب كبودى در چشم مىشود . به شرطى كه پرده‌هاى چشم در آن دخالت نداشته باشند . اگر رطوبت تيره‌رنگ يا عدسى كم‌اندازه و سپيدى بسيار و تيرگى آب راكد را داشته باشد ، يا عدسى در گودى قرار گرفته است چشم مشكى يا سرمه‌اى است . سبب در لايه‌ها همان است كه