است كه خشكىدهنده بدون سوزش باشد . و شدت دارو را با آميخته‌هاى مانند : سپيدهء تخم‌مرغ و شير پستان زن كه بر شياف حك‌كننده - كه در چشم كشند - بريزند . اگر ماده بيرون رانده شد و درد بسيار شديد نبود ، شيافى را كه نامش « يومى « 1 » » است با زردهء تخم‌مرغ بر آن بگذار ! كه ممكن است يكروزه بيمار شفا يابد و شب آن روز به حمام رود . شياف « سنبلى » را براى تحليل بردن بقاياى مادهء رمد استعمال كنند خوب است . و اگر لازم باشد - و شايد لازم باشد - در روز اول كمى از شياف « اصطفطيقان » را بو كند . در روز دوم زيادتر باشد ، شفا همراه دارد . اگر ماده از تحليل شدن سرباز زند و كهنه باشد ، افشرهء سيماهنگ و غيره خوب است ؛ كه اينها را مىدانى ! علاج رمد صفرايى و خونى و سرخى چشم اگر ماده صفرايى يا خونى باشد ، علاجش رگ زدن و پاكسازى است . اگر خون گرم و صفرايى يا سبب تنها صفرا باشد . همراه رگ‌زنى پاكسازى وسيلهء آب‌پز هليله مفيد است و تربد با آن باشد بهتر است . اگر در ماده كمترين غلظتى هست . و دانستى كه در حجابهاى مغز جاى گرفته ، وسيلهء معجون فيقرا ، يا الوا - كه در آب كاسنى يا آب باران خيس شده باشد - به كار ببر ! بايد در ابتدا و قبل از اين داروها ، سردىبخشهايى را مانند : افشرهء بارهنگ ، برگ بيد ، لعابها ، هم ضماد گذاشت و هم در چشم چكانيد . بعد از آن سپيدهء تخم‌مرغ تنها يا با شير خر بگذار . بعدا شياف سپيد و ساير شيافات را - كه ذكر خواهيم كرد - استعمال كن ! و به حدى نرسد كه لايه‌هاى چشم سفت گردند و مواد در آنها راكد بماند و درد را شديدتر كند . هر وقت ماده وسيلهء پاكسازى و كشش و بازدارنده‌ها منع گرديد ، آنگاه تدريجا داروهاى پخته‌كننده را اول با بازدارنده‌ها مخلوط و بعدا به تنهايى استعمال مىكنيم . بايد داروها را در مرحلهء نخست به آهستگى و نرمش استعمال كنيم و آنها را با گلاب بياميزيم . شيرها نيروى پخته گردانيدن دارند . لعاب اسفرزه نيروى بازداشتن و پخته گردانيدن دارد كه لعاب به دانه در رسانيدن از آن قويتر است . آب شنبليله در پختن خوب و مسكن درد است و جذب در آن نيست ، كه آن را بايد اول به كار برد . و اگر نياز به غلظت دادن اين دارو باشد ، بايد با لعابات باشد . اگر به سرد گردانيدن نياز باشد با افشره‌ها ، افشرهء درختى كه به يونانى اطاطا و به فارسى اشك نام دارد ، در ابتدا و انتهاى رمد آزمايش شده خاصيت قوى دارد و مىتوان افشره‌ها را منعقد كرد و نگه داشت ، هم از اين قبيل داروهاست : آب‌پز شاه افسر كه انزروت سپيد در آن حل شده باشد و به‌ويژه كه با شير زن يا شير الاغ سرشته باشد . هرگاه مادهء درد شروع به پايين آمدن كرد ، تحليل‌برنده‌ها را بيشتر استعمال كن و قوىتر را به كار بر ! مانند : انزروت در آب شنبليله و رازيانه ، كماد آب‌پز زعفران و مر .

--> ( 1 ) - روزانه ، بابت روز .