أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

210

قانون ( فارسى )

مداواى تكدّر تكدر و امثال آن - كه رمد سبكند - شايد از قطع سبب خاتمه يابد . اگر سبب شناخته شد كه از پر شدن از خون و غيره باشد ، پاكسازى مىشود . يا همين‌قدر كافى باشد كه حركت چشم را سكون بخشيد و شير و سپيدهء تخم و غير آن را در چشم چكانيد . اگر تكدر از ضربت خوردن باشد ، خون گرم از جاى پر كبوتر يا از خون خود بيمار در چشم چكانند . يا اينكه ابر مرده يا پشمى را به روغن گل و آب‌پز عدس آلوده كنند و بر چشم گذارند . يا شير زنان را به گرمى در ديده چكانند . اگر اينها مفيد نبودند ، شنبليلهء آب‌پز و « شياف سپيد » خوب است . اگر تكدر از سرما باشد و به مرحلهء رمد نرسيده و آماس نكرده و سر و بدن پر نيستند ، حمام فايده دارد . همچنين كماد بابونهء آب‌پز و شراب لطيف بعد از سه ساعت از غذا خوردن بر چشم گذارند . خوردن شراب لطيف غير غليظ بعد از سه ساعت از غذا خوردن و خواب سنگين و درازمدت بعد از شراب ، براى رفع تكدر بسيار نافع است . خواه تكدر از سرما باشد يا از آفتاب‌زدگى و غيره . رمدى كه سببش گرى چشم است ، اگر سبك است جرب را مىزدايند ( حك مىكنند ) كه شايد خوب شود ، و الا داروى رمد به كار برند . اما اگر جرب سخت است و تحمل حك كردن ندارد ، به تدريج نرمش و نرمى دادن و پاكسازى به كار رود تا به حالى مىرسد كه تحمل حك كردن داشته باشد . فصل هفتم علاج انواع رمد و ريزش مواد به چشم دستور كلى در مداواى رمد و ساير بيماريهاى چشم به سبب ماده عبارتست از : كم‌خورى ، سبك‌خورى ، و آنچه خلط خوب به هم مىرساند ، پرهيز از : بخارانگيزها ، ديرهضمها ، جماع ، تحرك ، روغن به سر ماليدن ، شراب ، ترش‌مزه ، شورمزه و تندمزه لازم است . شكم بر دوام نرم باشد . زدن رگ شريان سباتى در همه انواع رمد مفيد است . نبايد كسى كه رمد دارد به سپيدى و نور نگاه كند . بايد زيرانداز و پيرامونش سياه با سبز باشد . در اثناى بيمارى پارچهء سياه بر رخسار آويزان كند كه سياه بيند ؛ و در بهبودى پارچهء آبى را . بايد مسكنش تمايل به تاريكى داشته باشد ، و بايد او را وادار به خواب كرد كه خوب معالجه‌اى است . نبايد موى سرش دراز شود كه براى رمد بسيار بد است ، مگر اينكه در اصل موى دراز داشته باشد . موى دراز در جايى واقع مىشود كه رطوبتهاى روانه به سوى غذاى چشم را مىكشد و خشك مىسازد .