مالش دادن با ته‌نشين روغن كنجد ، روغن بزر كتان ، لعاب شنبليله و كمادهاى داروهاى خوب و گرمىآور كه برجاى بيرون آمدن عصب ( رستنگاه ) بگذارند . كمادمخ گرم هم خوب است . و از نوشابه‌هايى كه تب مىآورد گندبيدستر و صمغ انگدان كه با عسل عجين كنند و بيمار به اندازهء يك گردو بخورد تب روى مىدهد و تشنج را تحليل مىبرد . و همچنين است : روغن كرچك و عسلاب با صمغ انگدان و آب‌پز دانهء بلسان ( بشام ) . تناول ترياق و معجونهاى بزرگ بسيار مفيدند . تناول داروهاى ادرارى نيز نافع است . و اين دارو مجرب است : بيخ و دنبالهء قارچ بيست درهم با دو رطل آب بپزد تا يك‌سوم مىماند ؛ ولرم آن را چهار اوقيه ( سى مثقال ) با دو درهم روغن بادام تناول نمايند بسيار نافع است ، به‌ويژه اگر تشنج رو به قسمت عقبى جسم باشد . يا به جاى قارچ ده درهم از دانهء بلسان و به جاى چهار اوقيه سه اوقيه تناول شود . پونهء كوهى نيز از معالجات است . از داروهاى بسيار مفيد گاو شير ( جواشير ) است كه بيمار نيرومند ، يك مثقال و ميانه در نيرو ، يك درهم و لاغر و بىنيرو ، يك چهارم درهم و پايين‌تر تناول كند ؛ و بايد نگهدار معده بود كه از اين دارو بسيار ضعيف مىشود . صمغ انگدان به اندازهء يك دانه از گاودانه در چهار اوقيه و نيم ( سى و سه مثقال و نيم ) عسل باشد . اندران نيز خوب است . آب‌پز حسل ( زوفا ) ، آب‌پز انگدان از جمله داروهاى تشنج‌اند . گند - بيدستر از هر دارويى بىزيان‌تر و نفع‌رسان‌تر است . اندازهء دو الى سه قاشق ( مثقال ) را به دفعات زياد بخورد . اگر بعد از خوراك باشد از هر وقتى بىزيان‌تر است و هيچ خطرى در بر ندارد . مالش دادن متشنج با روغنهاى تحليل‌برندهء نيرومند كه ذكر شده مانند : روغن سيماهنگ ، روغن كرچك ، روغن سداب ، روغن كوشنه ( قسط ) ، با گندبيدستر و اك‌كرا ( عاقرقرحا ) بسيار مفيد است . همچنين دنبهء گداخته و روغن نرگس . و اينك داروهاى تركيبى براى تشنج : روغن سنبل رومى يك جزء ، روغن حضض ( صمغ فيلزهره ) يك جزء ، شمع دو اوقيه ( 15 مثقال ) . از گل اربه ، هل ، استرك ، مصطكى ، هريك يك اوقيه ، فلفل و فربيون ( شير سگ ) از هريك چهار مثقال ، از سنبل يك اوقيه ، از روغن بلسان ( بشام ) يك اوقيه ، باهم گرد آيند بسيار خوب است . ضماد از شير سگ ( گياه فربيون ) بسيار نافع است . اگر زن شيرده به تشنج مبتلا شود ، مفاصل ( بند استخوانها ) را با ضمادى مركب از عسلى كه زعفران و ريشهء سوسن و رازيانهء شامى در آن عجين شده ببندند . ولى بايد ريشهء سوسن بيشتر از بقيه باشد . و در درجهء دوم رازيانهء شامى ، و از زعفران اندكى ، همچنين اعضاى متشنج آنها را در آب‌پز بابونه و شاه افسر و شنبليله گذارند ، و شايد روغن بابونه تنها مفيد باشد . اندكى شراب براى بيمار متشنج مرطوب خوب است ، شراب هم مانند تب ماده را تحليل مىبرد ، اما شراب زياد بدترين چيز براى تشنج است ، بايد كمى از شراب كهنه و آن هم بر غذا تناول شود . و بدان ! كه هرگاه تشنج همهء جسم را به جز اعضاى رخسار در بر گرفت ، پزشكان مادهء تشنج‌زا را