خشك است . خاصيت درمانى : اشقيل تحليل‌برنده است خون را بسوى سطح اندام مىكشاند . مواد زائد را مىسوزاند . قرحه مىآورد . كيموس‌هاى غليظ را بسيار لطيف مىكند ، نيروى برندگى اشقيل بيش از نيروى گرمىبخش آن است . سركهء اشقيل تن ضعيف را قوى مىكند و مايهء سلامتى است . آرايشى : اشقيل همراه با روغن زيتون و راتينا اگر بر زگيل ماليده شود آن را برمىكند و همچنين مالش و ماساژ با آن در داء الثعلب و داء الحيه مفيد است و موى را بازمىروياند و تركهاى پاشنه پا را خوب مىكند . بويژه اشقيل خام و قسمت وسطى آن براى از بين بردن ترك بسيار مؤثر است . سركه آن رنگ را زيبائى مىبخشد . در زخمها و قرحه‌ها : اشقيل قرحه‌هاى روى پوست را مىخشكاند . خوردن آن قرحه‌هاى درونى را زيان مىرساند و مالش دادن پوست با اشقيل قرحه ببار مىآورد . مفاصل : اشقيل در معالجه درد پىها ، مفاصل ، فالج ، و بويژه در عرق النساء مفيد است . ليكن كمى به اعصاب زيان مىرساند . در اين مورد سركه و شراب اشقيل نيز همين تأثير را دارند . اندام‌هاى سر : اشقيل در مداواى صرع و ماليخوليا مفيد است . سركه‌اش لثه را محكم و دندان لق را استوار و بوى دهن را بر طرف مىنمايد . چشم : خوردن اشقيل ديد را قوى و آبريزش چشم را بر طرف مىكند . اندام‌هاى تنفس و سينه : اشقيل در علاج شش بسيار نافع است . و سرفه كهنه و زبرى صدا را بر طرف مىنمايد . مقدار لازم براى تناول آن سه اوتولوس ( نيم مثقال ) مخلوط با عسل است . سركه آن مقوى و محكم‌كننده و مفيد براى گلو است . اندام‌هاى تغذيه : اشقيل سختى طحال را بر طرف مىكند ، معده و هضم را تقويت مىنمايد و در رفع بالا آمدن خوراك ( طفو ) نافع است . جوشيده و سركه آن را اگر چهل روز تناول نمايند بيمارى طحال را از بين مىبرد . گويند اگر بيمار طحال چهل و يك روز اشقيل با خود داشته باشد طحالش آب خواهد شد . اشقيل در علاج استسقاء و يرقان نيز مفيد است . اندام‌هاى دفعى : اشقيل شديدا ادرار را جارى مىسازد ، سركه و شرابش نيز همين كار را مىكنند . اشقيل و شرابش معالج شاشبند است و خون حيض را جريان مىدهد . و حتى سقط جنين هم مىنمايد . اشقيل و سركه اشقيل در علاج خفگى زهدان ( اختناق رحم ) مفيد است . اشقيل و بويژه برشته ، آب‌پز آن كه با هشت برابر آن نمك بوداده مخلوط كنند و ناشتا دو قاشق تناول نمايند خلطهاى غليظ را خارج مىكند . تخم اشقيل را اگر كاملا بكوبند و در ظرف خشكى بريزند و با عسل بياميزند دارويى است ملين كه درد مقعد و رحم را از بين مىبرد و در تسكين درد شكم و درد روده بسيار مفيد است . در معالجه تب : سركهء آن در بر طرف ساختن تب‌لرز مزمن مؤثر است . در علاج سموم : شنيده‌ام اگر اشقيل را بر در منزل بياويزند حشرات موذى از آن خانه مىگريزند . اشقيل پادزهر حشرات سمى و كشندهء موش است . اگر اشقيل را بپزند و با سركه ضماد كنند و بر محل گزيدگى مار بنهند داروى مطلوبى است . جانشين اشقيل : مساوى وزن اشقيل زيره سياه و به اندازه چهارسوم آن سوسن زرد و يك‌سوم آن هل به اندازه خود اشقيل مؤثر است . اذخر ( گورگياه ) و شكوفه آن : از اين گياه چندين نوع وجود دارد . اذخر اعرابى كه بوى خوشى دارد با اذخر جنگلى كه باز به دو شكل باريك و ستبر است نوع باريكش سخت‌تر از نوع ستبر مىباشد و بويى ندارد . ديسقوريدوس گويد : « دو نوع اذخر وجود دارد كه يكى بدون ميوه و ديگرى داراى ميوه سياه‌رنگى