أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

343

قانون ( فارسى )

است و از هر دارويى بهتر است . براى ريزش دادن حيض يك مثقال بخورند و يك مثقال بردارند . با مرهم موم و روغن گل تركهاى اطراف پيزى را خوب مىكند . خرنوب : گزينش : بهترش خرنوب شامى خشكيده است . مزاج : خرنوب نبطى از شامى خشك‌تر و سردتر است . خاصيت : خرنوب شامى خشكىدهنده و گيرنده است و ثمرش همين خاصيت دارد و هرچند تا اندازه‌اى شيرين است باز بندآورندهء شكم است . خرنوب نبطى خشك‌تر و خشكاننده‌تر از خرنوب شامى و ترش را مىخورند و خلطش ناپسند و گران است . آرايش : اگر با خرنوب نبطى نارسيده زگيلها را ماساژ دهند و فشار زياد دهند حتما زگيل را از بين مىبرد . سر : آب‌پزش را در دهان گردانند درد دندان تسكين يابد . اندامان غذا : خرنوب تر شامى براى معده بد است و هضم نمىشود خشكش نيز ديرهضم است و به كندى پايين مىآيد . جالينوس فرمايد : ثمر خرنوب را به سرزمينهاى ديگر نمىبرند . خرنوب نبطى در علاج يرقان مفيد است . اندامان راننده : در آب‌پز خرنوب نشستن تقويت معده است . خرنوب ادرارى است و بويژه اگر در افشرهء منعقد شدهء انگور پرورش داده باشند . خرنوب شامى تر شكم را روان كند . خرنوب شامى خشك شكم بند آرد . و در علاج كم‌اشتهايى مفيد است . خرنوب نبطى از ريزش بىانقطاع و زياده از حد حيض مفيد است به شرطى بردارند و بخورند . در علاج پيچش و درد روده و در اسهال نيز مفيد است . خزف ( سفال ) : خاصيت : خشكاننده ، زداينده است و بويژه سفال تنور و لطيف‌ترين سفال متحجرشدهء سرطان دريايى است . آجر با سنباده هم‌مزاج است . آرايش : سفال سرطان دريايى خشكاننده است و لكه‌هاى سياه و كك‌مك را مىزدايد . ورم : سفال را با مرهم موم و روغن گل قاطى مىكنند داروى خنازير است . زخم و قرحه : مرهمى كه با سفال باشد در بهم آوردن زخم مؤثر است و داروى قرحه است و هر خزفى و بويژه خزف سرطان دريايى در علاج گرى نافع است . چشم : سفال چينى را بكوبند و بسايند و با روغن پنبه‌دانه مخلوط كنند ناخنهء مزمن چشم را دواست . سفال سرطان دريايى با نمك معدنى داروى ناخنه است و سفيدى چشمى را كه از خوب شدن قرحه اثرى باشد مىزدايد . مفاصل : سفال تنور را بر پوست مالند علاج نقرس است . خفاش ( شب‌پره ) : چيزى در لانهء خفاش پيدا مىشود كه آن را شيرزق گويند . بعضى عقيده دارند كه شير خشكيدهء شب‌پره است و بعضى گويند شاش شب‌پره است كه بند آمده . مزاج : شيرزق بسيار گرم و زداينده است . آرايش : روغن شب‌پره پستان دوشيزگان را از زياد بزرگ شدن منع مىنمايد . گويند نمىگذارد موى برويد و صحيح نيست . چشم : مغز شب‌پره با عسل در علاج نخستين مرحلهء آب در چشم آمدن مفيد است . خاكسترش ديد را قوى كند . شيرزق در علاج ناخنه و سپيدى مفيد است . خانق الذئب ( تاج الملوك ) : خاصيت : دارويى است كه گرگ و خوك و سگ را خفه كند . بسيار گنداننده