خلطهاى غليظ را هم بيرون دهد . اما پخته‌اش برعكس سائيده است . ماسرجويه گويد : تربد خلطهاى پرمايه و لزج را بيرون راند . بعضى گويند : بلغم خام را از سرين بيرون آورد . راست‌خواهى : بلغم رقيق را اسهال دهد . و اگر با زنجفيل و چيزهاى تند استعمال شود بلغم خام و غليظ را بيرون مىآورد . تنها نوعى از بلغم غليظ را مىتواند بيرون راند كه در معده و روده آمادهء بيرون آمدن شده‌اند . مقدار خوراكى سائيده‌اش تا دو درهم و اگر با پختنىها باشد تا چهار درهم است . تين ( انجير ) : انجير خودبخود مزاجى دارد و برگ و شيرش نيروى يتوعى دارند . اگر برگ انجير يافت نشود ، شاخه‌هاى انجير وحشى را بشكنند و بكوبند و بپزند و آبش را بگيرند و از آن افشره سازند چنان كه از ساير گياهان افشره بدست مىآورند ، افشرهء انجير كه منعقد شود و چون عسل گردد همقوت عسل است . گزينش : انجير خوب در درجهء اول سفيد و بعدا سرخ و در درجهء سوم انجير سياه آيد . انجير خوب رسيده بسيار خوب و كم‌زيان است . انجير خشك كنش خوب دارد ليكن خونى كه از آن بوجود مىآيد خوب نيست و بدين علت است كه تنها خوردنش شپش زياد كند . اما اگر با گردو يا بادام بخورند كيموس خوب دهد . و از همه سبكتر انجير سفيد است . مزاج : انجير تر كمى گرم و بسيار تر و آبكى است و كمتر فائدهء دارويى دارد . انجير نارسيده زداينده و سردىبخش است . ليكن شيرش چنين نيست . انجير خشك در اول گرم و در آخر لطيف است . خاصيت : انجير خشك و بويژه تندمزه‌اش بسيار زداينده ، رساننده ، گدازنده است . انجير پرگوشت بيشتر رساننده است و چسبندگى و تكه‌كنندگى و لطافت‌بخشى هم دارد . انجير وحشى از انجير باغى تندمزه‌تر و قوىتر است . انجير از ساير ميوه‌ها غذايىتر است . اگر خوب برسد تقريبا زيانى نمىرساند . انجير بادزاست . در بعضى حالات انجير تندمزه و خشك از حالت زدايندگى پا فراتر نهد و قرحه آورد . مثلا اگر انجير خشك و برگش را با بيخ مازريون سياه بپزند علاج گرى چهارپايان است . افشره و برگ انجير بسيار گرمكن و زداينده و بسيار نرم‌كننده است و گنديده‌ها را به سوى پوست مىراند و سبب عرق كردن مىشود . و به فكر من به همين علت است كه خوردن انجير مايهء آرامش گرمى بدن مىشود . انجير خشك نيز مواد را بخارج مىراند و سبب عرق كردن شود . شير انجير خون گداخته را بند آرد و خون بندآمده را مىگدازد . انجير تر به سرعت نفوذ مىكند و به معده مىرسد و در بدن مىپراكند . غذايى كه از انجير حاصل آيد هرچند به پرمايگى غذاى گوشت و حبوب نمىرسد اما از مواد غذايى هر ميوه‌اى پرمايه‌تر است . افشرهء شاخه‌هاى انجير در كنش از شير انجير بازنمىماند . اگر شير در درون منعقد شود آب دو بار صاف‌شدهء خاكستر چوب انجير را بخورند مفيد است . آب خاكستر درخت بلوط در كنش از خاكستر آب انجير نزديك است . شراب انجير لطيف و بدخلط است . شاخه‌هاى درخت انجير كه بسيار لطيف هستند اگر در آبگوشت ريزند گوشت را به زودى مىرساند و از هم مىپاشد . در تخميرشدهء انجير قوتى جاذب هست كه از ژرفا برمىكشد و هرچه كشيده شد آن را به زودى مىگدازد و از بين مىبرد . آرايش : انجير نارسيده را بر پوست مالند يا ضماد نهند در علاج : خالها ، زگيلها ، زگيل مانندها ، و بهك مفيد است . خوردن انجير و برگ انجير رنگ پريده بسبب بيماريها را سرحال آرد . داروى ورم گرم و سست است . دمل را مىرساند و بويژه اگر با زنبق و نطرون - يا - با آهك