أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
260
قانون ( فارسى )
است . آرايش : اگر بيمار داء الثعلب گرفته ، جاى موهاى ريخته را با پارچهء پشمين ماساژ دهد و ضماد خاكستر سريش بر آن گذارد موى را باز روياند . اگر لكهء سفيد بهك را در آفتاب با پارچهاى ماساژ دهند و بيخ سريش را با سركه بر آن مالند لكه از بين مىرود . سر : سريش را به تنهايى يا سريش مخلوط با كندر و عسل و شراب و مر بپزند و نيمهگرم در گوشى بچكانند كه برعكس طرف دندان دردناك است درد دندان تسكين يابد . آب بيخ سريش را با شراب كهنه و شيرين و با مر بپزند داروى درد گوش است . چشم : همين دارويى كه براى درد گوش ذكر شد بر چشم مالند از همه بيماريهاى چشم مفيد است . سينه : دو مثقال سريش را با شراب سياه پرمايهء انگورى بخورند در علاج درد جنين ، سرفه ، سستى ماهيچه نافع است . بيخ سريش را با درد شراب بپزند و بر آماس پستان نهند بسيار خوب است . اندامان راننده : يك مثقال سريش را با شراب سياه غليظ انگورى بخورند بول و حيض را ريزش دهد . زهرها : وزن سه مثقال سريش را تناول نمايند پادزهر حشرات موذى است . برگ سريش را بر جاى نيش حشرات نهند مفيد است . اگر ثمر و گل سريش را با شرابى بخورند بهترين علاج نيش كژدم است . در اينجا حرف سين پايان يافت و داروهاى اين فصل پنجاه و دو عدد بودند . فصل شانزدهم حرف ( ع ) عرعر : سرو كوهى است و كوچك و بزرگ دارد . مزاج : گرايش به گرمى و خشكى دارد و ثمرش در اول گرم و در دوم خشك است . خاصيت : گرمىبخش ، لطيف ، بادشكن است . در ثمرش قبوضيتى است كه در ساير اجزاء درخت نيست . مفاصل : در علاج گسستگى ماهيچه سودمند است . سينه : داروى درد سينه و سرفه است . اندامان غذا : تنقيه كند ، راهبندانها را باز مىنمايد . خوردن آن نفخ معده را علاج است و با معده سازگار است . اندامان راننده : بول و حيض را ريزش دهد . علاج خفگى و درد زهدان است . زهرها : گزند حشرات موذى را دفع مىنمايد . دود چوب و ثمر و برگش حشرات و مگس را مىگريزاند . عصى الراعى ( هفتبند ) : اين همان بطباط است كه نر و ماده دارد و نر از ماده نيرومندتر است . خاصيت : قبوضيت دارد اما قسمت آبى در آن زياد است . و چون سيلان مواد را منع مىنمايد ، پندارند كه خشكاننده است . از خونريزى جلوگيرى مىكند . ورم و جوش : ضماد آن در علاج التهابات زير پوست و باد سرخ و مورچگى و آماس قرحه بسيار نافع است . قرحه : در خوب كردن زخمهاى تازه بسيار مؤثر است . سر : افشرهاش كرم گوش را مىكشد و چرك و ريم گوش را مىخشكاند . سينه : آبش از خون برآوردن نافع است . اندامان غذا : ضمادش التهاب معده را از بين مىبرد و معده را به حالت اعتدال