اگر با شراب سياه انگورى ، يا با شراب جوشيده با زعفران ضماد شود ، درد اندامان و كوفتگى و گسستگى را دوا كند . اندامان غذا : كيموسش خوب است و اگر بىپوست باشد خوب‌تر . در كندى سرازير شدن كمتر از باقلى است . ماش را با روغن بادام شيرين آش كنند خلطش خوب‌تر مىشود . اندامان دفعى : ماش را در آب بجوشانند و آن آب را بريزند و با آبى ديگر بپزند شكم را بند آورد . و اگر بوسيله انار دانه و سماق آن را ترش كنند بسيار قبض‌تر است . شنيده‌ام كه براى غريزهء جنسى خوب نيست . من ( گزانگبين ) : گزانگبين شبنمى است بر درخت يا سنگ سخت فرود آيد و شيرين است و چون عسل مىبندد . و همچون شيره‌هايى مانند ترنجبين و شيرخشت و عسل كوهساران قصران در رى ، مىخشكانند ، كه هريك را در جاى خود ذكر كرده‌ايم . شبنم كه بر جايى نشيند از مزاج آن قوتى كسب مىنمايد كه بر شيرينى و نرميش بيفزايد . مرماراد ( مروآزاد ) : شاخه‌هاى سفيد و كركى و به گل اربه شبيه است و از آن كرك‌دارتر و همه جسمش كرك است و بوى مر مىدهد . مزاج : گرم است و كمى مايل به ترى است . ملح ( نمك ) : در نمك تلخى و گيرندگى هست . قوتش نزديك به قوت بورك است . نمك چندين نوع است : سبك و متخلخل ، نمك كانى ، دارانى كه بلورى است ، نمك نفطى و ازاين‌رو سياه‌رنگ است و اگر دود كنند تا مادهء نفطى از آن خارج شود چون نمك دارانى مىشود . نمك هندى سياه‌رنگ سياهيش نفطى نيست در گوهر سياه است . نمك دريا همين‌كه آب ديد مىگدازد اما نمك كوهى به اين زودگدازى نيست . مزاج : در دوم گرم و خشك و تا تلخ‌تر گرم‌تر است . خاصيت : زداينده ، تحليل‌برنده ، گيرنده است . و در گيرندگى بسيار فعال است و زياد بادزا است . نمك سوخته بسيار خشكاننده و گدازنده است و مانع گنديدگى است و خلط غليظ را سرحال آرد . قسمت روشن و درخشان نمك از خود نمك و سوختهء آن لطيف‌تر است و گردش به آنها نزديك است . نمك سوخته و قسمت درخشان نمك هر دو از نمك عادى گدازنده‌تر و در گيرندگى كمترند ، نمك كانى كمتر لطيف و كمتر گدازنده است مگر اينكه مزهء بسيار قوى مانند كشنى ( يربوز ) بدهد . در اين صورت لطيف است و گيرنده و تحليل‌برنده . نمك كانى را چندين بار بشويند بدون گزش مىخشكاند . نمك سبك و كم‌مايه شيرين‌تر از ساير نمكها است . نمك سوخته را با خوراكهاى سرد مخلوط كنند آنها را تغيير مىدهد . نمك‌اندرانى بادشكن است . نمك تا تلخ‌تر باشد گدازنده‌تر است . همه انواع نمك خلطهاى بندآمده ( جامد ) را مىگدازند و در اين ميان نمك تلخ از همه گرم‌تر و گدازنده‌تر است . آرايش : نمك سوخته را بر دندان مالند دندان را پاك كند و از كرم‌خوردگى نگه دارد . نمك را بر پوست مالند لكه‌هاى سياه خونى را در هر جاى باشد مىزدايد . نمك به كار بردن به اعتدال رنگ و رو را زيبايى بخشد . ورم و جوش : نمك با عسل و مويز ضماد دملها است . نمك با پونه و عسل ورم بلغمى را فرونشاند و مورچگى را از زياد شدن منع مىكند . زخم و قرحه : گوشتهاى زائد و