أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

206

قانون ( فارسى )

است . مزاج : گرم . خاصيت : زداينده ، گيرنده ، گرم‌كننده ، محكم‌كنندهء ملايم ، كمى گزنده ، گدازنده ، بسيار خشكىبخش . تحليل‌برندگىاش از كزكز دادنش بيشتر است و خشكىاش بسيار قوى است . مىگدازد بدون آنكه بسيار گزنده باشد . آنچه صنعتى است از معدنى بسيار لطيف‌تر و بسيار خشكاننده‌تر است . معدنى را اگر بسوزانند لطافتش بيشتر شود . و در حالتهاى نامبرده مفيد است . زخم و قرحه : گوشت را مىگدازد . در زخمهاى صعب العلاج خوب دارويى است . اندامان غذا : استفراغ‌آور و قبض است . لبلاب : مزاج : تقريبا در سردى و گرمى برابر است و تا اندازه‌اى گرايش به گرمى دارد . و به عقيدهء خوزى سردمزاج است . خاصيت : گدازنده ، بازكننده ، و آن نوع از لبلاب كه به حبل المساكين ( ريسمان بينوايان ) مشهور است گوهرش تركيبى از خاكى گيرنده و آبى نرم‌كننده و آتشى سوزنده است . وقتى آن را مىخشكانند آبى از آن رخت بربندد . تنقيه‌كننده هم هست . آرايش : شير لبلاب بزرگ موى را مىسترد و شپش‌كش است . زخم و قرحه : برگ ريسمان بينوايان كه سبز باشد و در شراب جوشانند خراجهاى بزرگ را شفا دهد و اگر با موم و روغن گل ( قيروطى ) مرهم شود بهترين داروى سوختگى است . سر : در گوش چكاندن افشره‌اش درد گوش را تسكين دهد و ورم گرم گوش را فرو نشاند . افشرهء لبلاب رطوبتهاى مزمن و قرحه‌هاى كهنه‌شدهء گوش را علاج كند . افشرهء لبلاب از سردرد مزمن مفيد است . اندامهاى تنفسى : برنشيت را تنقيه كند ، براى سينه و شش خوب است . اندامان غذا : راه‌بندان كبد را باز كند . برگ لبلاب با سركه براى سپرز خوب است . اندامان دفعى : آب لبلاب زرداب سوزنده را بيرون آورد . ناپخته‌اش در اين زمينه از پخته بهتر است . همه انواع لبلاب با درون ( احشاء ) ناسازگار است و خونريزى بدنبال دارد . لعاب ( خدو ) : خاصيت : لعاب دهن آدميزاد عموما رساننده و گدازنده است . و برحسب مزاج اشخاص تفاوتهايى دارد . آرايش : لكه‌هاى سياه و كك‌مك و خون مرده را مىزدايد . زخم و قرحه : قوباء ( پوست انداختن ) را با آب دهن روزه‌دار و كافور ماساژ دهند مفيد است . سر : اگر كرم در گوش باشد آب دهن روزه‌دار را در آن چكانند كرم را مىكشد و فورا بيرونش آورد . زهرها : آب دهن انسان پادزهر است و اگر انسانى چندين بار بر كژدمى تف كند كژدم مىميرد . لبن ( شير ) : گوهر شير تركيبى است از آبى و پنيرى و چربى - در شير گاو چربى زياد است . شير شتر بسيار رقيق و چربى و پنيرىاش از شير گاو كمتر است . شير ماچه‌خر نيز رقيق و كم‌چربى است . شير بز معتدل است ، شير گوسفند پرمايه و چرب است . شير گاو از شير گوسفند چرب‌تر و پرمايه‌تر است . شير ماديان همچون شير شتر رقيق و آبكى است . گزينش : بهترين شير براى آدمى شير پستان زن است . بهترين شير نوشيدنى آن است كه از پستان بمكند يا همين‌كه دوشيده شد بخورند - شير بسيار خوب آن است كه رنگش بسيار سفيد و قوامش معتدل باشد و قطره‌اش بر ناخن نلغزد و باقى بماند - حيوانى كه