أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

124

قانون ( فارسى )

مىبرد . و اگر قطره‌هايى از خون بيخ پر اين پرندگان باشد باز بسيار مفيد است . جالينوس گويد : همين داروها براى از بين بردن طرفه - سرخى چشم بسنده مىباشند . اندامهاى سينه : خون جغد در علاج برنشيت بسيار مفيد است . و همچنين سوپ و گوشتش در ربو نافعند . گويند خون شب‌پره پستان را برجسته نگاهدارد ولى درست نيست . گروهى گواهى داده‌اند كه : اگر مقدار يك اوقيه از خون بزغالهء گيج را قبل از آنكه سرد شود با سركه آميزند و در سه روز بنوشند بسيار سودمند است . اندامان دفعى : پنداشته‌اند كه برداشتن خون حيض منع حمل كند . خون بز نر و بز و كل كه خشك كنند يا در روغن بجوشانند اسهال را بند آورد . اگر خون بز با عسل تناول شود در علاج ديزانترى مفيد است . خون خشكيدهء بز نر سنگ كليه را خرد كند . زهرها : خون بز ، يا خون كل ، يا خون خرگوش در روغن بجوشد و با شربت بخورند . زيان سهام ارمنى را خنثى كند . و خون سگ هار هم همين كار را مىكند . چنين گويند و ياوه‌گويى است كه خون سگ پادزهر گزيدن سگ هار است . دينارويه ( آهودوستك ، اناريچه ) دينارويه همان حزا و زوفرا است و در بحث زوفرا آن را شرح خواهيم داد . دهن ( روغن ) : نيازى به تعريف ندارد . روغن بلسان ( بشامه ) را ذكر كرديم . روغن گرچك و روغن ترب يك تأثير دارند و هر دو گدازنده هستند و روغن كرچك از روغن ترب قوىتر است . و روغن ترب از روغن گرچك گرمتر مىباشد و شبيه روغن زيتون كهنه است . مزاج : روغن ترب در دوم گرم و خشك است . روغن سوسن و ياسمن در سوم گرم و خشكند . روغن گزنه و كاجيره در اول گرم و در دوم ترند . روغن نرگس در دوم گرم و در اول تر است . روغن هيرى و روغن حب البان و روغن بادام تلخ در اول ترند . روغن شاخهء تاك ، و روغن گل و سيب در سردىرسانى و قبضى بهم نزديكند . و روغن به هم همين حال را دارد . روغن بابونه معتدل الحراره و روغن شبت شبيه آن است و گرمتر . روغن نرگس در اثربخشى شبيه روغن شبت است ليكن بويى تندتر از بوى روغن شبت دارد و چون روغن شبت با سر سازگار نيست . روغن بنفشه قبوضيت ندارد . ليكن چيزى از سردى با او است . روغن سداب گدازنده است . ما در اينجا از روغن‌سازى صحبت نمىكنيم و آن را به كتاب اقرابادين واگذار كرده‌ايم . همچنانكه تصميم داريم كه روغنها - مرهم - هاى تركيب شده از داروهاى بسيار از قبيل كوشنه و قندول و غيره را كه چگونه مىگيرند و چه منافعى دارند در اقرابادين آريم . خاصيت : روغن بادام و بويژه بادام تلخ بازكننده است . روغن سيب و به هم قبض و هم سردى بخشند . روغن بابونه مسكن درد ، برنده غلظت - تراكم - تحليل‌برندهء بخار است . روغن سوسن ملين است و اندامان را توان بخشد و رساننده است و درد را تسكين دهد . روغن آس اندامان را محكم كند و نيرو بخشد و از روغن به سردىبخش‌تر است و ماده‌هاى تراونده را بازمىدارد . روغن سداب همانند روغن غار باد را به كلى از بين مىبرد و از روغن غار گرمتر است . و هر دو روغن بادشكن و مسكن درد هستند . روغن كوشنه در تغيير دادن حالت وبايى مفيد و بوى ديك ( رائحة القدر ) و هوا را خوش گردانند . آرايش : روغن غار علاج داء الثعلب است . روغن آس