طبيب طبيعت‌شناس بايد بداند كه عناصر چهار قسم‌اند و بيشتر نيستند . « 24 » از اين عناصر دو عنصر سبك و دو عنصر ديگر سنگين هستند . عناصر سبك عبارتند از آتش و هوا و عناصر سنگين عبارتند از آب و خاك . خاك : جسمى است ساده و داراى سنگينى مطلق . موضع طبيعى خاك در مركز ساير عناصر است و به لحاظ سرشت طبيعى خود ، در مركز عناصر ثابت و ساكن است . هرچه از عناصر غير خاك است بسوى آن حركت مىكند . « 25 » مزاج خاك سرد و خشك است ، يعنى چنانچه علتى بيرونى آن را تغيير ندهد ، سردى محسوس و خشكى از آن پديد مىآيد . وجود خاك ( مزاج خاكى ) در موجودات جهت بهم‌پيوستگى و پايدارى و نگهدارى هيئت‌ها ( اشكال ) است . آب : جسمى است ساده و داراى سنگينى زياد ، جاى طبيعى آن موضعى است كه خاك را در بر مىگيرد ( در اطراف خاك است ) ، ولى بوسيله هوا دربرگرفته مىشود ، البته اگر آب و هوا به حالت سرشتى خود باقى بمانند . مزاج آب سرد و تر است و سردى و ترى جزئى از خوى سرشتى آن است . چون آب به كوچكترين علتى حباب مىشود ، چه‌بسا زود از هم پاشيده گردد و باز به هم پيوندد . آب هر شكلى را به خود مىگيرد ولى آن را حفظ نمىكند . وجود آب در موجودات براى ايجاد نرمى در اشكالى است كه به شكل‌گيرى ، طرح‌ريزى و راست و هموار شدن نيازمند هستند . « 26 » ترى ( نم ) اگرچه به آسانى هيئت‌هاى شكلى را از دست مىدهد ، ليكن آنها را مجددا به سهولت مىپذيرد ، كه خشكى برعكس ، هيئت‌هاى شكلى را بدشوارى مىپذيرد و ليكن بدشوارى نيز از آن دست برمىدارد . هر اندازه كه خشك با تر عجين مىشود ، خشك از تر كشيدگى ( نرمى ) و شكل‌گيرى آسان را مىگيرد و تر از خشك ، راست شدن و قوام خود را كه گرفته حفظ مىكند . تر نمىگذارد خشك از هم بپاشد و خشك نمىگذارد تر سيلان كند . هوا : جسمى است ساده و داراى سبكى زياد . موضع طبيعى آن بالاتر از آب و پائين‌تر از آتش است . مزاج هوا چنان كه جاى طبيعى آن نشان مىدهد گرم و تر است . وجود هوا در موجودات براى نفوذ ، نرم كردن ، سبك گردانيدن و سهولت بلند كردن آنهاست .

--> ( 24 ) - در فلسفه چينى ، بودائى و هندى اركان پنج عنصر را شامل مىشود . ارسطو آسمان را بعنوان عنصر پنجم آورده است . ( 25 ) - نسخه انگليسى : « هنگامى كه محلش تغيير يابد به جايگاه اصلىاش بازخواهد گشت » . در متن عربى : « فهو وسط الكل يكون فيه بالطبع ساكنا و يتحرك اليه بالطبع ان كان مباينا » . ( 26 ) - نسخه انگليسى : « بدين ترتيب آب براى آفرينش ، شكل دادن آميزه‌ها و تجمع و تفرق اجزاى اجسام ، به تبعيت از خصوصيات ويژه آنها ، ضرورى است » .