أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

9

قانون ( فارسى )

اما اگر خود جالينوس « 18 » هم بخواهد دليل بر قسم اول بياورد ، نشايد به عنوان يك طبيب « 19 » به آن دليل توسل جويد ، بلكه ( سزاوار است ) خود را چون فيلسوفى « 20 » معرفى كند كه درباره علم طبيعى ( طبيعيات ) سخن مىگويد . همچنين است اگر فقيهى بخواهد به اثبات برساند كه پيروى از اجماع واجب است نبايد ( اين سخن را ) بعنوان اينكه فقيه است از او شنيد ، بلكه از آن روى كه قائلى سخن مىگويد . ولى طبيب از آنجا كه طبيب است و فقيه از آنجا كه فقيه است ، براى هيچ‌يك ممكن نيست كه دليل خود را در مدعاى خود قاطع بداند و گرنه دور و تسلسلى بوجود مىآيد .

--> - ديگر آنكه او بر اين تصور است كه كمك و مساعدتى در اعتلاى علم طب كرده است كه در حقيقت چنين نيست . موضوعاتى كه بايد به عنوان اصول ، بدون استدلال و برهان ، پذيرفته شوند عبارتند از : عناصر اربعه ، وجود مزاجها و انواع آنها ، اخلاط ، انواع و موضع آنها ، قوا ، انواع و موضع آنها ، ارواح ، انواع و موضع آنها ، و اين قانون كلى كه يك حالت بدون موجب و علت نمىتواند تغيير كند يا نيست شود ، و انواع آن علتها . موضوعاتى كه لازم است از طريق مشاهده و تجزيه و تحليل پذيرفته شوند اندامها و وظايف آنها است . موضوعاتى كه ذكر مىشوند بايد با برهان و استدلال آموخته شوند : بيماريها ، علتهاى ويژه آنها ، نشانه‌ها و طرق حفظ سلامت و علاج بيماريها . از موضوعاتى كه مذكور افتاد برخى كاملا عيان نيستند و بايد با توسل بمرجع كميت و زمان و بهره‌گيرى از استدلال كاملا توصيف شوند . ( 18 ) - پزشك نامدار يونانى است كه در زمينه علم طب كتابهاى متعددى نوشته است . وى بسال 130 بعد از ميلاد به دنيا آمد ، در سى سالگى به رم مهاجرت كرد و در آنجا بود كه بعنوان طبيب بالينى شهرتى عظيم يافت . بسال 200 تا 210 بعد از ميلاد در سيسيل بدرود حيات گفت . وى آثار متعددى در طب ، علوم طبيعى ، منطق و ديگر علوم نوشته است . هشتاد اثر وى اكنون باقى است ( فرهنگ پزشكى دورلند ) . ( 19 و 20 ) - طبيب فردى است كه با علم يا فن پزشكى و كاربرد آن سروكار دارد و فيلسوف به كسى گفته مىشود كه از دانشهاى عالى برخوردار است و حكيم دوستدار خرد است . در پزشكى جديد يك پزشك فقط يك طبيب نيست ، بلكه فردى است كه از دانشهاى عالى برخوردار است و ازاين‌رو « دكتر » ناميده مىشود .