أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
503
قانون ( فارسى )
براى بازداشتن ورم درونى ، بويژه ورم كبد و معده نبايد بار آن را سنگين كرد ؛ براى اين منظور بايد داروهاى قابض معطر به كار برد . ورم شش هم به اين داروها نيازمند است ولى نه باندازهء كبد و معده . داروهائى كه براى نضج ورم به كار مىروند بايد مزاج بيمار را نرم گردانند و مانند تاجريزى ، خيارشنبر ( فلوس ) ، با نوع ورم دمساز باشند . تاجريزى در تحليل بردن ورمهاى درونى بسيار موثر است . بيمارى كه ورم درونى دارد تا موقعى كه ورم در مراحل آغازى است بايد فقط غذاى لطيف بخورد و آن هم در وعدهء غذاخورى ، مگر اينكه بسيار ناتوان باشد . كسى كه در درونش ورم بسيار گرم و مجتمع است و نيرو را از دست داده است ، در واقع بسوى مرگ مىرود ، زيرا نيرو از غذا حاصل مىشود و غذا براى ورم زيانبخش است . اگر ورم به تحليل مىرود كه بسيار خوب است و اگر مىتركد بيمار بايد شستوشودهندهاى مانند آب انگبينى يا شكرآب بنوشد و بعد چيزى را تناول كند كه ورم را به آهستگى به نضج بكشاند و بخشكاند و سرانجام فقط خشكاننده را تناول كند . تو اين مطالب را در كتابى كه شامل بيمارىهاى جزئى است بتفصيل خواهى خواند . گاهى ورم زير شكم موجب اشتباه در تشخيص مىشود . شايد آنچه مانند ورم به نظر مىآيد فتق باشد شكافتن در اين حالت خطرناك است . ممكن است ورمى باشد كه بسيار پنهان است و در صفاق نيست بلكه در خود روده است . در اين مورد نيز شكافتن خطر دارد . اين را بدان . فصل بيست و ششم - درباره شكافتن براى ايجاد شكاف در يك اندام بايد آن را در بخشهاى وسطى و چين و چروك آن اندام پديد آورد ، مگر اينكه اندام مورد شكافتن اندامى نظير پيشانى باشد . اگر در موقع شكافتن پوست پيشانى ، دستور فوق يعنى شكافتن در بخش وسطى چينها و در محل چروك انجام گيرد ، ماهيچهء پيشانى پاره مىشود و ابرو مىافتد . همچنين در اندامهائى كه تاها و چينهاى آنها با مسير الياف ماهيچههايش مخالف است شايسته نيست محل شكافتن يعنى آن بخش وسطى به تارهاى ماهيچه نزديك باشد . كسى كه اندام را شكاف مىدهد بايد در تشريح اعصاب ، وريدها و شريانها معلومات كافى داشته باشد تا خطا نكند و بخشى را نبرد كه بيمار را با مرگ روبرو سازد . چنين كسى بايد داروهاى بندآور خون و مرهمهاى تسكيندهندهء درد و ابزارهاى مناسب حال و مقام همراه داشته باشد ، مثلا حتما بايد داروى جالينوسى ، پشم خرگوش و يا تار عنكبوت همراه وى باشند . در تار عنكبوت فوائدى براى اين كار موجود است .