أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

481

قانون ( فارسى )

چنانچه بدرازا نيشتر زده شود در بازجوش خوردن درنگ مىكند . در رگ‌هاى غير مفصلى مسئله برعكس است . در عرق النسا هنگام رگ زدن اسيلم و ساير رگها مناسبتر آن است كه نيشتر بدرازا زده شود . در مورد نيشتر زدن به قيفال نبايد در سر ماهيچه با آن كارى داشته باشى ، جاى نرمترى را پيدا كن و شكاف را فراخ بزن و نيشتر را برجاى نيشتر نزن كه آماس كند . در بسيارى حالات رگ‌زنى در قيفال كه اشتباهى رخ داده است ، اين اشتباه و انتكاس‌ها و وخيم شدن وضع ناشى از يك ضربه نيشتر نبوده است بلكه غالبا از آنجا سرچشمه گرفته است كه چندين ضربه نيشتر بر سر هم زده شده است . غالبا درنگ در جوش خوردن و بهم آمدن محل نيشتر در قيفال از آن بوده است كه رگ را به درازا زده‌اند . اگر بخواهند نيشتر زدن قيفال را تجديد كنند بايد فراخ بزنند . اگر در نيشتر زنى به قيفال آن را نيابند بايد برخى از شاخه‌هاى آن را در سطح رو به خارج ساعد پيدا كنند . در نيشتر زدن به رگ چهار اندام خطرى براى پى زيرين و شايد هم براى دو پى در كمين باشد « 280 » ، پس بايد كوشيد كه آن را بدرازا نيشتر زد و محل نيشتر دور از برخورد با پىها باشد . ممكن است يكى از پىهاى نازك مثلا يكى از وترها در بالاى رگ چهار اندام كشيده شده باشد ، بايد آن را در نظر گرفت و نگذاشت با نيشتر برخورد كند ، زيرا بيمار به تخدير مزمنى گرفتار مىشود . كسى كه رگش ستبرتر است ، اين شعبه وترى در او نمايان‌تر مىباشد و نيشتر زدن اشتباهى به آن خطر بيشترى دربردارد . اگر اشتباه رخ مىدهد و اين پى وترى نيشتر مىخورد و محل نيشتر خورده جوش نمىخورد ، چيزى بر آن بگذار كه مانع جوش خوردن شود و با داروئى زخم‌هاى پى آن را علاج كن . دراين‌باره در كتاب چهارم شرح داده‌ايم . مبادا داروهاى سرد نظير افشرهء تاجريزى و صندل را به بيمار نزديك كنى ، فقط پيرامون آن و ساير بخش‌هاى بدن را با روغن گرمىبخش مالش ده . نيشتر زدن بر « حبل الذراع » بهتر است بطور مورب باشد ، مگر آنكه بيم داشته باشيم كه بيكى از دو طرف رگ بخورد ؛ در اين حالت بهتر است نيشتر را بدرازا بزنى . نيشتر زدن بر باسليق كه بر شريان قرار گرفته باشد مستلزم رعايت احتياط زياد است اگر شريان باز شود ، خون رقيق نمىشود و يا به زحمت رقيق مىگردد . كسانى هستند كه باسليق‌شان در بين دو شريان واقع شده است ؛ ممكن است كه تو احتياط كنى و يكى را نخواهى

--> ( 280 ) - نسخهء انگليسى : « در نيشتر زدن اين وريد ، خطر آسيب ديدن عصب زير آن ( Median N ) وجود دارد . چون اين وريد بين دو عصب قرار گرفته است برش طولى كه البته عميق نباشد ترجيح داده مىشود » .